De Europese financiële toezichthouder Esma neemt maatregelen om meer ongelukken met moeilijk verhandelbare fondsbeleggingen te voorkomen. Nu kunnen regels door toezichthouders in verschillende landen anders worden geïnterpreteerd. Die gaten wil de beurswaakhond dichten.
Dat zegt Steven Maijoor, voorzitter van Esma, in een interview met het FD.
De maatregelen van Esma komen nadat er problemen zijn ontstaan bij enkele grote Europese beleggingsfondsen, een markt die snel groeit en een omvang heeft van circa 10.000 miljard euro. Beleggers vroegen massaal hun geld terug, maar veel belegd vermogen zat vast in moeilijk verkoopbare beleggingen zoals bedrijfsobligaties, vastgoed en andere beleggingen buiten de beurs om.
Gevaar financiële systeem
De problemen die daardoor ontstonden kunnen het financiële systeem in gevaar brengen, zegt Maijoor, die toezichthouder is van alle financiële toezichthouders zoals de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM). ‘Het is van belang dat we waakzaam zijn.’
Een van de oorzaken waardoor moeilijk verhandelbare beleggingsfondsen recent in het nauw kwamen, is de neiging van beleggers meer risico te nemen door de lage rentes. Die zijn het gevolg van het ruime monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). ‘Het is niet aan ons om commentaar te geven op het monetaire beleid, maar het heeft uitwerkingen op de sector van beleggingsfondsen’, zegt Maijoor.
‘ECB-beleid heeft uitwerkingen op fondsen’
Het meest spraakmakende voorbeeld van een recent debacle is het fonds rond de Britse belegger Neil Woodford. Duizenden particuliere beleggers staken miljarden in zijn beleggingsfondsen, na de toezegging dat ze dagelijks konden in en uitstappen. Toen zij na slecht nieuws over de fondsen massaal hun geld terug wilden, gingen ze op slot. Er was niet genoeg geld voorhanden omdat Woodford veel had belegd in moeilijk verkoopbare beleggingen. Het is onduidelijk hoeveel van hun inleg beleggers terug zullen zien.
Ook bij de Zwitserse vermogensbeheerder GAM en H2O, dochter van het Franse Natixis, ging het mis. En uit recent onderzoek van Esma blijkt dat vier op de tien beleggingsfondsen die hoog renderende bedrijfsobligaties bezitten problemen krijgen als veel beleggers tegelijkertijd willen uitstappen.
Beleggers op zoek naar rendement
Hoewel de problemen bij Woodford, Natixis en H2O geen domino-effect hebben opgeleverd richting andere fondsen, wil Esma wel ingrijpen. Specifieke maatregelen noemt Maijoor niet, maar de toezichthouder wil dat vanaf komend jaar alle 28 nationale toezichthouders de sector op dezelfde manier controleren. Nu zijn er wel Europese richtlijnen, maar die kunnen door toezichthouders in verschillende landen anders worden geïnterpreteerd.
Zo kon het dat Neil Woodford voor enkele bedrijven uit zijn portefeuille een notering regelde op de beurs van Guernsey, op de Kanaaleilanden. Hiermee voldeed hij in de ogen van de Britse toezichthouder aan de Europese regels. In de praktijk bleken deze bedrijven alsnog nauwelijks verkoopbaar, toen beleggers hun inleg terugeisten.
Verantwoording aan één nationale toezichthouder
Sommige landen, zoals Luxemburg, zouden al bezig zijn verscherpt toezicht op beleggingsfondsen voor te bereiden. In andere landen is het vooralsnog stil. Maijoor trekt nu de regie naar zich toe. ‘We maken nu nieuwe afspraken, met alle 28 partijen’, zegt hij. ‘Over waar iedere toezichthouder exact op gaat letten in het toezicht op fondsen met moeilijk verhandelbare beleggingen. Ze moeten dan terugmelden wat hun bevindingen zijn, die worden dan beoordeeld door Esma. Indien nodig wordt er ingegrepen.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 4 november 2019
Meer achtergronden op Fondsnieuws: