Fondsselecteur Altis, onderdeel van ING Investment Management, is weinig geïnteresseerd in fondsen die inspelen op korte termijn trends.
‘Wij hebben geen Oekraïne- of Iberië-fondsen op onze approved list staan, enkel fondsen die in een van de grote regio’s beleggen. Landen, sector-of themafondsen zijn ook uitgesloten, behalve duurzame fondsen dan. Daar is veel vraag naar en we vinden het zelf ook heel belangrijk.’
Dat zegt Sven Smeets, managing director van Altis, in gesprek met Fondsnieuws. FN/Insider wil de komende tijd aandacht besteden aan hoe de verschillende fondsselectieteams komen tot hun fondsselectie.
‘Wij werken met name voor institutionele beleggers en veel minder voor private banks. Wij kijken daarom meer naar de lange termijn.’
ING IM
ING IM kocht het Zwitserse Altis in 2008. ‘Wij zijn vrij laat met fiduciair beheer begonnen, met de overname van Altis konden wij meteen een vrij unieke propositie neerzetten , zegt Martin Nijkamp, binnen de directie van ING IM verantwoordelijk voor Altis, ‘We hadden intern ook wel iets dergelijks opgebouwd, maar hadden nog geen geloofwaardig trackrecord op dit vlak.’
In Nederland wordt zowel de separate dienstverlening van Altis als de geïntegreerde fiduciaire dienstverlening van ING IM, inclusief Altis aangeboden.
In andere landen kan vooralsnog alleen gebruik gemaakt worden van de separate dienstverlening van Altis. Altis kan daar dus wel een portefeuille met fondsen samenstellen, maar hier bijvoorbeeld geen derivatenoverlay over leggen, zoals in de pensioensector gebruikelijk is. Dat doet ING IM in Nederland.
ING IM is echter bezig de gecombineerde dienstverlening van ING IM plus Altis ook in Duitsland uit te rollen.
Zelfstandig onderdeel
Altis maakt nadrukkelijk geen deel uit van de multi asset groep van ING Investment Management, maar fungeert als een zelfstandig onderdeel. Altis rapporteert dan ook niet aan CIO Hans Stoter, maar aan mede directielid Nijkamp.
Bij het bedrijf werken zo’n 20 mensen, ongeveer twee derde van hen zit in Zug, in Zwitserland, en een derde in Den Haag. Smeets: ‘We werken altijd met meerdere analisten op een aandachtsgebied. Dat is tegen blinde vlekken.’
Soms zoekt Altis enkel naar een opzichzelfstaand fonds in een bepaalde categorie, maar meestal zoekt het bedrijf naar de beste bouwstenen voor een portefeuille. ‘Over het algemeen werken wij met een core-satellite-aanpak voor portefeuilles waarbij de core, de kern, bestaat uit fondsen met een relatief lage fee en een relatief laag risicobudget’, vertelt Smeets.
Actief of passief
Bij de keuze tussen actief en passief beheer bekijkt Altis hoeveel de rendementen van de verschillende bedrijven binnen een bepaald marktsegment van elkaar verschillen (de dispersie), de kwaliteit van het fondsenaanbod binnen een marktsegment, maar ook enkele praktische aspecten.
In marktsegmenten waarbinnen op enig moment sprake is van lage dispersie van rendementen (lage volatiliteit en hoge correlatie), is passief volgens Smeets een betere keuze, omdat in zo’n marktsegment de eventueel onderwogen en eventueel overwogen effecten toch veelal dezelfde richting op bewegen.
Praktische aspecten waarmee rekening gehouden moet worden bij een keuze voor actief of passief beheer is de kostenverhouding tussen actieve en passieve managers, maar soms ook het ontbreken van kwalitatief goede trackers. Deze zijn er bijvoorbeeld niet of nauwelijks voor emerging markten local currency debt of converteerbare obligaties, zegt Smeets.
Daarnaast moet je volgens hem altijd kijken hoe de benchmark die het fonds volgt, is samengesteld. Bij obligatie-indices worden bedrijven of landen pas na een downgrade uit de index verwijderd. Dit levert meestal koersverlies op. Een actieve beheerder kan hier veel proactiever op inspelen dan een passieve.
Dichtbij de index
Bij trackers is het voor Altis belangrijk dat het fonds echt heel dichtbij de index die het volgt, blijft. Daarnaast is uiteraard van belang wat het beleid is omtrent securities lending en het management van het verkregen onderpand.
‘Volledige fysieke replicatie heeft onze voorkeur’, zegt Smeets, ‘maar we sluiten synthetische replicatie niet uit’. Net als veel andere fondsselecteurs heeft Altis in principe liever een indexfonds dan een ETF, vanwege de kosten.
Bij het beoordelen van actieve fondsen maakt Altis gebruik van traditionele fundamentele analyse en kwantitatieve analyse op basis van de onderliggende posities van het fonds. Over de afgelopen 15 jaar heeft Altis een eigen analyse platform ontwikkeld met onderliggende historische posities van vele duizenden managers.
Smeets: ‘We kijken naar het beleggingsproces, naar de positionering van het fonds door de tijd heen, maar uiteraard ook naar de mensen die voor het fonds verantwoordelijk zijn en het trackrecord. Wij moeten een goed gevoel krijgen van de mensen en het proces. ‘
In control
Waar het om gaat is of de fondsmanager in control is, zegt hij. Alles moet op transparante en consistente wijze gaan, weg van de waan van de dag.
‘Zoeken we een fonds, bijvoorbeeld een emerging market fonds, dan kijken we eerst: welke fondsen zijn er allemaal, wat doen ze en doen ze dat goed?’
Van de tien emerging marketfondsen zijn er geen twee hetzelfde. ‘Sommige zijn meer bottom up, andere meer bottom down. We kijken ook naar het beleggingsproces. Is dit een uitgewerkt proces, of nog in opbouw en hoe is de performance en waar komt die vandaan?
Als een emerging marketfonds voor 80 procent in China zit, kan dat een bewuste bet zijn, voortkomend uit aandelenselectie, maar ook een beta call, die wellicht niet overeenkomt met de skillset van de betreffende manager. Daar willen we een vinger achter krijgen.’
Een fonds dat het slecht gedaan heeft, hoeft bovendien geen slechte manager te hebben, zegt Smeets. ‘Het kan zijn dat hij een value-manager is, in een tijd dat groeiaandelen door het dak gaan.
Geen uitstapjes
Waar het ons in dat geval om gaat, is dat de manager dan geen uitstapjes gaat maken. Als we ergens niet van houden is het stijldrift, bijvoorbeeld wanneer een small cap manager na een periode van stijlgedreven underperformance zijn beleggingsstijl aanpast. Vaak is de timing van dergelijke koerswijzigingen bovendien ongelukkig.’
Bij de selectie van actieve aandelenfondsen is de active share van een fonds mede bepalend. ‘Dat moet toch wel minstens 70 zijn voor aandelenfondsen met een brede benchmark’, zegt Smeets.
Active Share is echter niet de heilige graal, zegt hij, aangezien bij een hoge active share de kans op grote underperformance ook hoger is. Tevens is het van belang om te kijken waar een hoge active share vandaan komt: deze kan ook hoog zijn wanneer een manager zeer veel buiten de benchmark belegt en daarmee een andere exposure levert dan de beoogde.
Altis onderscheidt zo’n 35 beleggingscategorieën. De shortlist bevat gemiddeld drie tot zes fondsen per categorie. Van de pakweg 100 fondsen op de voorkeurslijst van Altis is er ‘een aantal’ van ING IM. Om geselecteerd te worden moeten fondsen van ING IM aan dezelfde voorwaarden voldoen als fondsen van andere aanbieders.
Het proces om een fonds ‘toegelaten’ te krijgen, kan heel kort zijn, aldus Smeets. Dan heeft hij het over een paar maanden.
Bezoeken
Smeets: ‘Alle managers op onze lijst hebben we bezocht. Dit is een continue proces. We zijn voortdurend in gesprek met de fondsen waarin we beleggen. Wij monitoren welke fondsposities gewijzigd worden en waar de performance vandaan komt, en vervolgens bespreken wij deze zaken met de manager. Op basis hiervan maken wij onze eigen factsheets.’
Stijldrift, maar ook significante wijzigingen in het team kunnen redenen zijn een fonds van de lijst te halen.
Kempen zei eerder tegen Fondsnieuws specifiek fondsen te zoeken die werken met de benchmark voor een bepaalde regio die door het investment comité is vastgesteld.
Voor Altis is de benchmark niet per se het uitgangspunt. ‘Nee, tenzij een opdrachtgever aangeeft dat bepaalde benchmarks voor hem niet werkbaar zijn.’
Duurzame beleggingen
Momenteel is er volgens Smeets veel vraag naar duurzame beleggingen. ‘Duurzaamheid is dan ook voor ons een belangrijk criterium in de beoordeling van fondsen. Wanneer een fondsmanager duurzaamheidsfactoren meeneemt en in dialoog treedt met zijn bedrijven, voegt dat een belangrijke extra dimensie en inzicht toe aan zijn analyse.
Wij merken ook dat klanten liever zaken doen met een fondshuis dat ESG-aspecten hoog in het vaandel heeft staan, dus deze aspecten trachten wij inzichtelijk te maken en te beoordelen. Op het gebied van duurzaamheid zien wij over het algemeen dat Europese fondshuizen duidelijk verder zijn dan Amerikaanse.’
Smeets: ‘Wij kijken ook naar niet-beursgenoteerde duurzame beleggingen. Dit is een waanzinnig interessant onderwerp, waar wij intern heel erg mee bezig zijn. Private equity is aantrekkelijk omdat je een illiquiditeitspremie pakt, maar het is geen gemakkelijke belegging, mede door de illiquiditeit en het feit dat er hierbij herinvesteringsvraagstukken spelen’, zegt hij.
Commitment
‘Wij willen daarbij nog veel meer inzicht hebben in aspecten zoals team en organisatie, dan bij andere fondsen. Commitment van de betrokken mensen is hierbij heel belangrijk. Het moet niet zo zijn, dat de manager weggaat, maar jij wel vast zit aan het fonds.’
Hoewel Altis meestal voor pensioenfondsen werkt, wordt het soms ook ingezet door ING IM zelf. Nijkamp: ‘ING IM heeft besloten niet meer alles zelf te willen doen.’
In aanloop naar de verzelfstandiging van Europese verzekerings- en asset managementtak van ING, is het Amerikaanse gedeelte afgestoten, net als onderdelen in Azië.
‘Sinds de beursgang van ING VS hebben wij geen eigen Amerikaanse beleggingen meer, maar is dat uitbesteed. Ook beleggingen in Azië en Japan zijn uitbesteed. In Azië is dat deels teruggebracht naar Europa, maar voor Japan en Greater China niet.
Daar is gekozen voor het uitbesteden aan een andere asset manager. Om deze te selecteren hebben we de hulp van Altis ingeschakeld, zonder erbij te zeggen dat wij zelf de klant waren, overigens.’
Meer achtergronden op Fondsnieuws:
- CEO ING IM: Te groot is niet goed voor je klanten
- Kempen zoekt naar actieve fondsen met edge
- Kempen: Bij voorkeur trackers van grote aanbieder