Beleggers in Nederlandse aandelen weten weer wat verliezen is. Na tijden waarin de koersen gestaag omhoog liepen, stevent de AEX-index maandag af op het eerste negatieve jaarrendement sinds 2011. Het is een teken dat de beweeglijkheid op de markten dit jaar definitief terugkeerde.
Wie na de laatste handelsdag van vorig jaar duizend euro stak in het mandje met de vijfentwintig grootste fondsen, had daar afgelopen vrijdagmiddag nog 919 euro van over. Dat betekent een totaalrendement, inclusief herbelegd dividend, van -8,1 procent. Als er op de laatste handelsdag van het jaar geen gekke dingen gebeuren, dan zal het jaarverlies hierbij in de buurt liggen.
‘Het is een slecht jaar geweest voor iedereen’, zegt aandelenhandelaar Ramon Hörchner (foto) van ABN Amro. ‘Ik denk dat dat geldt voor veel particuliere beleggers, maar ook voor grote beleggers.’
Europabreed
Wie in Amsterdamse aandelen belegde, deed het overigens wel beter dan met een Europabrede portefeuille. De Stoxx Europe 600-index staat op een negatief jaarrendement van 10,7 procent, met dien verstande dat er maandag nog handel plaatsvindt. Vooral de Duitse beurs heeft een slecht jaar achter de rug: een mandje Duitse aandelen leverde dit jaar -18,3 procent op.
Het rendement van de DAX-index werd geremd door de beroerde resultaten van auto-aandelen (-26 procent) en banken (-25 procent). Vooral Deutsche Bank, ooit een van de Europese uitdagers op Wall Street, heeft een dramatisch jaar achter de rug: de beurswaarde halveerde ruimschoots. Ook de Duitse nummer twee, Commerzbank, zag meer dan de helft van zijn marktkapitalisatie in rook opgaan. Dat kwam de bank op degradatie uit de Duitse hoofdindex te staan.
Ook op Beursplein 5 zijn er onder de grote bedrijven op jaarbasis nauwelijks winnaars te vinden. Autofondsen heeft de Amsterdamse beurs niet, maar ING is de grootste verliezer onder de AEX-leden. Slechts zes hoofdfondsen en zes Midkappers leverden beleggers een positief totaalrendement op. De Midkap deed het overigens aanzienlijk slechter dan de AEX, met een jaaropbrengst van -20,5 procent.
Snel vergeten?
Een jaar om snel te vergeten dus? Op basis van de behaalde resultaten misschien wel, maar saai was het allerminst. De beurzen sluiten met forse koersdalingen en een enkele opmerkelijke koerswinst. Vooral de Amerikaanse recorddag op Tweede Kerstdag sprong eruit.
Het zag er lang naar uit dat de Amsterdamse beurs afstevende op weer een jaar met winst. De AEX bereikte in juli nog een mijlpaal. De stand van 576,24 was de hoogste sinds het knappen van de internetzeepbel in 2001.
Maar beleggers kregen het nodige voor de kiezen. Terwijl centrale banken hun vangnetten langzaam begonnen op te rollen en de wereldwijde groei vertraagde, rommelde het in de Italiaanse politiek en zorgden de brexitperikelen voor veel onrust. De Amerikaanse president Donald Trump voerde zijn handelsoorlog met China steeds verder op. Daar hadden bijvoorbeeld metaalfondsen ArcelorMittal (-33 procent), AMG (-34 procent%) en Aperam (-46 procent) duidelijk last van.
Volatiliteit
Het werd daarmee het jaar dat de beweeglijkheid - of volatiliteit in beursjargon - een overdonderende comeback maakte op de financiële markten. Dat begon al in februari. Toen trok een stevige verkoopgolf over de wereld. De VIX, de angstbarometer die de verwachte volatiliteit op de Amerikaanse S&P 500 meet, sprong naar een niveau dat in jaren niet was gezien.
De Amsterdamse beurs heeft zijn eigen thermometer voor de beweeglijkheid. Flitshandelaar Flow Traders verdient het meest bij hoge transactievolumes en grote verschillen tussen bied- en laatprijzen. Dat was precies wat er zich in februari voltrok.
Flow Traders wist in februari al dat 2018 het meest lucratieve jaar in zijn bestaan zou worden. De flitshandelaar leverde in het ‘saaie’ jaar 2017 meer dan een derde van zijn beurswaarde in, maar dit jaar is Flow met rendement van 47,5 procent de absolute winnaar onder de vijftig AEX- en Midkapfondsen.
De drie halfgeleiderbedrijven op het Damrak bewogen in omgekeerde richting. Vorig jaar was Besi het absolute goudhaantje van de Amsterdamse beurs, dit jaar is het een van de slechtst presterende Midkappers. En ook ASML en ASMI, vorig jaar goed voor forse rendementen, leverde dit jaar niets op. ‘Die aandelen waren ook wel heel duur geworden’, zegt Hörchner van ABN Amro. ‘Dan is het logisch dat er een correctie komt, en die werd getriggerd door de handelsoorlog.’
Adyen
Een opvallend succesverhaal was Adyen. Bij de beursgang in juni werd het aandeel geprijsd op €240, maar de openingskoers bedroeg al 400 euro. Daarna volgde een imposante opmars tot boven de 700 euro. Vervolgens trad, toen technologiebedrijven wereldwijd het tij tegen begonnen te krijgen, een gestage daling in, en vrijdag sloot het aandeel op 464 euro.
Met een beurswaarde van 13,7 miljard euro is Adyen nog altijd groter dan traditionele fondsen als vitaminemaker DSM, telecombedrijf KPN en verzekeraar NN.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 31 december 2018