De financiële markten kijken werelduit naar de bijeenkomst van de centrale bankiers, deze week in Jackson Hole, en dan in het bijzonder naar de speech komende donderdag van ECB-president Mario Draghi: Gaat hij het doen, of gaat hij het niet doen?
De Europese Centrale Bank heeft inmiddels zijn balans met 2.000 miljard euro vergroot, ten behoeve van het opkopen van schuldpapier met het doel de economie in de eurozone te stimuleren. Dat is gelukt: de groei trekt aan, terwijl er steeds minder schuldpapier op te kopen is.
De markten weten niet goed wat de ECB van plan is: het beleid heeft goed gewerkt, maar de inflatie die beoogd was te stijgen, neemt niet toe. De ECB heeft haar maandelijkse opkoopbeleid al verlaagd van 80 naar 60 miljard euro per maand, maar de markten willen graag weten of zij dat beleid verder gaat afbouwen.
De ECB mag maximaal een derde van het uitstaande schuldpapier van een land opkopen, maar voor Duitsland en Portugal komt die grens nu in zicht. Citgroup denkt, in een reactie tegenover de FT, dat het opkoopprogramma verder moet worden afgebouwd, ongeacht of de inflatie aantrekt of niet.
Eerder heeft ECB-president Draghi gezegd dat de inflatie moet aantrekken, voordat de centrale bank haar opkoopprogramma verder kan afbouwen of stoppen. De inflatie kwam eerder dit jaar op een niveau van 2 procent, waarna de ECB (ten minste) streeft, maar inmiddels is deze weer gedaald. Hierbij kan de kracht van de euro tegenover andere valuta een rol spelen.
Als dat klopt, dan kan dat de ECB nieuwe kopzorgen geven. Citigroup denkt dat de ECB al in februari de grens van 33 procent bereikt van het uitstaande Duitse schuldpapier: zij heeft dan 400 miljard euro van de ruim 2100 miljard euro opgekocht. Ook voor Portugees, Iers en Nederlands schuldpapier loopt de ECB tegen de grenzen van haar mandaat op, schrijft de FT.
Anderen, zoals Richard Turnill de wereldwijde strateeg van BlackRock, stelt dat er bovendien sprake is van een toenemende afname van obligaties die lidstaten uitschrijven, wat de ECB ertoe kan dwingen haar beleid af te bouwen wat het stimuleringsbeleid juist schaadt.
De ECB wordt bij haar beleid gehinderd door het zeer kritische Hooggerechtshof van Duitsland, dat vorige week in een uitspraak verklaarde dat het opkoopprogramma van de ECB in strijd kan zijn met de Europese wetgeving. Het Duitse Hooggerechtshof heeft de zaak voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie.