De Europese beurswaakhond onderzoekt of nieuwe beursregels worden ontdoken. Esma wil weten of de handel in aandelen via veilingsystemen een vlucht heeft genomen om strenge regels over het gebruik van dark pools te omzeilen.
Sinds januari hebben nieuwe Europese beursregels, Mifid II, de handel in aandelen in dark pools beperkt. Dit zijn handelsplatforms waarbij de prijs pas na een transactie gecommuniceerd wordt. Institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, gebruiken ze om grote blokken aandelen te verhandelen zonder noemenswaardig gevolg voor de prijs van een aandeel.
Omvang
Van een in Europa beursgenoteerd aandeel mag, gemeten over de afgelopen twaalf maanden, maximaal 4% van het totale volume in één dark pool verhandeld worden. Tegelijkertijd mag in alle dark pools opgeteld niet meer dan 8% van de handel in een aandeel plaatsvinden.
Als deze limieten worden overschreden, verbiedt toezichthouder Esma tijdelijk de handel in dit aandeel op de privébeurzen. Dat verbod geldt voor zes maanden en wordt opgelegd aan de dark pool die de limiet per platform overschrijdt, of van alle dark pools als de totaalgrens overschreden wordt.
Nieuw type veilingen
De bedoeling hiervan is transparantie te bevorderen, doordat een groter deel van de handel zich naar publieke aandelenbeurzen verplaatst. Maar Esma ziet dat sinds de nieuwe regels van kracht zijn, een ander type beursplatform in opkomst is. Op deze platforms vinden elke dag op gezette tijden veilingen plaats, waarbij potentiële kopers en verkopers aan elkaar gekoppeld worden. Deze veilingplatforms vallen buiten de regels voor dark pools, waardoor aandelen die uit deze privébeurzen verbannen zijn hier nog wel verhandeld mogen worden.
Veilingplatforms bestaan al langer, maar Esma ziet nieuwe varianten ontstaan. Hierbij duren de veilingen slechts enkele milliseconden, in plaats van enkele minuten zoals gebruikelijk was. Ook wordt een veilingperiode soms pas geactiveerd als een order is ingelegd of kopers en verkopers aan elkaar zijn gekoppeld, in plaats van op gezette tijden.
Klachten
Marktpartijen hebben bij Esma geklaagd over de opkomst van deze veilingplatforms, schrijft de Europese beurswaakhond vrijdag in een persbericht. De toezichthouder gaat onderzoeken of deze beurzen worden gebruikt om de Mifid-regels te omzeilen. Als dat het geval is, zal Esma maatregelen nemen.
In het persbericht lijkt Esma al een voorzichtig voorschot te nemen op de uitkomst. De opkomst van de snelle veilingen lijkt volgens de toezichthouder ‘voor een groot deel gedreven door instrumenten die geschorst zijn’ onder de handelsbeperkingen in dark pools.
Verschil met de Britten
Daarmee gaat Esma in tegen eerder onderzoek van de Britse markttoezichthouder. De Financial Conduct Authority (FCA) concludeerde afgelopen zomer dat veilingplatforms weliswaar snel groeien, maar dat hun marktaandeel is verschoven van ‘miniem naar zeer klein’. De FCA stelt dat de groei op het eerste gezicht ‘niet alleen’ veroorzaakt is door de beperking van de handel in dark pools. De toename van het aantal uit dark pools verbannen aandelen op veilingplatforms is volgens de Britten vergelijkbaar met die van niet-verbannen aandelen.
Ook Esma geeft toe dat er eveneens andere redenen zijn voor de groeiende populariteit van veilingplatforms. Sommige partijen willen bijvoorbeeld de impact van snelheid beperken. Als kopers en verkopers periodiek aan elkaar gekoppeld worden, doet niet meer ter zake wie de snelste verbinding met de beurs heeft. Ook kan het zijn dat de veilingsystemen een deel van de handel die, voordat Mifid II van kracht werd, buiten de beurs om ging, hebben opgeslokt.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 12 november 2018