De EU-regeringsleiders stemmen in met het plan om met 16 miljard euro uit de EU-begroting en 5 miljard euro van de Europese Investeringsbank als hefboom ruim 300 miljard euro aan particuliere investeringen te stimuleren.
Ze hebben zelf nog geen extra bijdragen toegezegd. Dat maakten Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad en voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie na afloop van de ingekorte top bekend.
Juncker vroeg van tevoren om meer bijdragen van de lidstaten, maar toonde zich nu tevreden met de instemming met het streefcijfer.
De investeringsimpuls moet helpen om de zieltogende Europese economie weer op gang te krijgen. Het investeringsniveau in Europa is sinds het uitbreken van de crisis danig gezakt en ligt ver onder dat van de Verenigde Staten.
Snelle wetgeving
De Europese leiders vroegen Juncker om snel wetgeving op tafel te leggen, waarin de details van het plan worden uitgewerkt. Als de ministers van Financiën en het Europees Parlement haast maken, kan de financiering van de eerste projecten komende zomer op gang komen.
De voorzitter van het Europees Parlement, Martin Schultz, zei dat het Parlement zijn best zal doen, maar dat verreweg de meeste Europese wetgeving blijft steken in de Raad van Ministers.
De Europese Investeringsbank is gevraagd om volgende maand al te starten met de financiering van investeringsplannen en daarvoor haar eigen middelen aan te spreken.
Intelligente aanpak
In de wetgeving moet onder meer worden geregeld hoe het Fonds wordt bestuurd en hoe projecten worden geselecteerd. Het is de bedoeling om plannen op rentabiliteit en ‘toegevoegde waarde op EU-niveau’ te beoordelen, maar elke regering wil zeker stellen dat voldoende projecten haar kant op komen.
De Luxemburgse premier Xavier Bettel heeft er mede namens de afwezige Mark Rutte op aangedrongen dat de investeringsimpuls intelligent wordt aangepakt, zodat het geld bij ‘excellente’ projecten terecht komt. Rutte bleef donderdag in Nederland wegens de kabinetscrisis.
Welwillende behandeling
Landen die zelf een bijdrage willen leveren aan het Europese Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) kunnen rekenen op een welwillende benadering als de Europese Commissie moet bepalen of ze zich houden aan de Europese normen voor begrotingstekort en staatsschuld.
Die toezegging is vooral belangrijk voor Italië en Frankrijk. Deze landen lopen het gevaar dat ze volgend jaar door de Commissie worden aangepakt. Volgens de Italiaanse premier Matteo Renzi is het feit dat de Commissie flexibiliteit betracht in de beoordeling van investeringen ‘een enorme stap’.
Structurele hervormingen
Maar de leiders lieten hun oproep tot ‘urgente’ instelling van het Fonds ook vergezeld gaan van een ‘hernieuwde toezegging om structurele hervormingen te intensiveren’ en ‘voortdurende inspanningen om gezonde overheidsfinanciën te verzekeren.’
Die passage komt tegemoet aan de zorgen in onder meer Nederland en Duitsland dat het investeringsplan een excuus wordt om hervormingen op de lange baan te schuiven. Ook de president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, wees er donderdag op dat de EU-landen hun economie moeten blijven hervormen.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 19 december 2014