‘Iedereen is het erover eens dat aandelen krankzinnig duur zijn, maar nog steeds zitten ze overwogen in die categorie. Hoe kan je die twee dingen met elkaar verzoenen?’
Strateeg James Montier van GMO waarschuwt al jaren voor deze paradox. Die druist in tegen zijn diepste overtuigingen, want de asset manager is een zogenoemde waardebelegger.
GMO, mede opgericht door Jeremy Grantham, zoekt naar goedkope aandelen en obligaties, en houdt die doorgaans lang vast. Maar er zijn vrijwel geen goedkope stukken meer te vinden, dus houdt GMO 32 procent in afwachting van mogelijkheden van het beheerd vermogen als ‘dry powder’ aan. Uit de laatste fondsbeheerdersenquête van Bank of America kwam een gemiddelde cashpositie van 4,6 procent naar voren.
Het lastige aan de huidige bubbel, zegt Montier, is dat er geen sprake is van opzichtige euforie. ‘Zulke uitbundigheid is makkelijk te signaleren. Hier is eerder sprake van gemakzucht, waarbij het risico constant verder wordt opgeschroefd zonder dat iemand het echt doorheeft. En dan ontploft de boel, en vraagt iedereen zich af waar dit opeens vandaan kwam.’
Dit scenario is niet nieuw. Waarom trappen slimme, professionele beleggers er wéér in?
‘Ik denk dat het voor een groot deel door groepsdruk komt. Gedrag wordt door instituties opgelegd. Als je een aandelenfonds runt, moet je volledig belegd zijn. Zo werkt het nu eenmaal, en als je niet meedoet heb je een probleem. Iedereen zegt dat de huidige cyclus op zijn eind loopt, en toch zitten ze nog steeds volop in aandelen.’
Hoe praten mensen dit voor zichzelf goed?
‘Het komt neer op een schromelijke overschatting van het eigen vermogen om vlak voor de piek uit te stappen. Individueel denken mensen dat ze verstandig bezig zijn, maar als iedereen tegelijk hetzelfde doet … Liquiditeit is op zo’n moment niet voor iedereen beschikbaar.’
En als je niet meedoet met de massa?
‘Dat is pijnlijk. Daarom zei Warren Buffett: “Beleggen is eenvoudig maar niet makkelijk.” Contrair zijn is op zichzelf vrij eenvoudig, maar het is moeilijk omdat je op de korte termijn voor gek staat. Wij zijn mandaten kwijtgeraakt. Dat is de tragiek: je weet dat je op lange termijn gelijk hebt, maar je wordt als vermogensbeheerder op korte termijn ontslagen.’
Hoe eindigt de huidige cyclus?
‘Je weet nooit wat de directe aanleiding is. Ik zat te denken aan het knappen van de techbubbel in 2000, en zelfs achttien jaar na dato kan ik je niet zeggen waarom het toen gebeurde. Ja, de markt was belachelijk duur, en de Fed was aan het verkrappen. Maar waarom maart 2000 en niet oktober 1999?’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 30 maart 2018