Het monetair beleid van Europa moet worden ondersteund met agressievere begrotingsinitiatieven, vindt nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz. Hij maakt zich daarnaast grote zorgen over de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten en schetst een onthutsend beeld van de Amerikaanse samenleving.
Stiglitz sprak onlangs op het Amundi World Investment Forum in Parijs. Volgens hem botst het monetaire beleid van ontwikkelende landen op zijn limiten.
‘Fundamenteel gezien is het monetair beleid in een economische groeivertraging niet echt doeltreffend. De grootste uitdaging ligt in de beschikbaarheid van krediet voor kleine en middelgrote ondernemingen. Daarnaast is het belangrijk om een regelgevend kader voor de banksector te hebben.’
Volgens hem is die regelgeving niet voldoende geëvolueerd: ‘De controlemaatregelen worden in de Verenigde Staten zelfs eerder afgebouwd.’
De huidige situatie van Europa stelt het continent voor belangrijke uitdagingen, stelt hij. ‘Het is geen verrassing dat populistische partijen vandaag aan de macht komen; geen enkele hervorming zal op korte termijn het groeiprofiel verbeteren. Macron zal zeker de begrotingsstimulus willen opvoeren, en ook Duitsland zou een versnelling hoger moeten schakelen.’
Volgens hem volgt ook Italië een enorme uitdaging voor de Europese toezichthouders die niet van de ene dag op de andere opgelost zal worden.
Het monetair beleid dat wordt gevoerd door de monetaire autoriteiten van de ontwikkelde landen is op de eerste plaats een slechte zaak voor de spaarders die afhankelijk waren van de obligatierentes om hun vermogen te vergroten, zegt Stiglitz.
‘De winnaars van de afgelopen tijd zijn de aandeelhouders geweest; zij die zich aan de top van de maatschappelijke piramide bevinden.’ Dat was met name het geval in de Verenigde Staten, waar de onafhankelijkheid van de Federal Reserve onder druk komt te staan. ‘Er bestaat een zeer groot risico dat Donald Trump ongeziene maatregelen neemt.’
Amerikaanse achteruitgang
Stiglitz schetst ook een behoorlijk pessimistisch beeld van de Amerikaanse economie. ‘Het gemiddelde inkomen staat vandaag op hetzelfde peil als 42 jaar geleden. En voor de laagste inkomens is de situatie nog erger. ‘Tegelijkertijd is de levensverwachting aan het afnemen, hoewel het land beschikt over de beste medische voorzieningen van de wereld, schetst hij de Amerikaanse situatie. ‘Dat heeft te maken met alcoholmisbruik en drugsgebruik, niet meteen tekenen dat het goed gaat met een land.’
Hij geeft aan dat volgens hem ook de inkomsten van de jongste bevolkingslagen sterker gedaald dan in gelijk welk ander ontwikkeld land. ‘Het huidige economische bestel is niet houdbaar, en de dynamiek van de Verenigde Staten gaat steeds verder achteruit.’
Ten slotte vindt Stiglitz het noodzakelijk om te bouwen aan een duurzamer maatschappijmodel. Dat zal op de eerste plaats moeten gebeuren via verantwoorde investeringen in ondernemingen die de goede beslissingen nemen, zegt hij. ‘Hiervoor moeten we afstand nemen van het gedrag van de financiële markten, dat vaak op de zeer korte termijn is gericht. Duurzaamheid en verantwoord investeren hoort vandaag bovenaan de agenda van de financiële markten de staan.’