De Nederlandse Staat heeft in het diepste geheim haar belang in luchtvaartmaatschappij Air France-KLM verdubbeld tot meer dan 12,68 procent, met het doel het publieke belang van Schiphol en KLM te verdedigen.
Voor het opgebouwde belang heeft de Nederlandse Staat meer dan 680 miljoen euro betaald. De komende tijd wordt dat nog wat verder uitgebreid, totdat Nederland evenveel aandelen heeft als de Franse staat: 14,3 procent.
Minister Hoekstra van Financiën en minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur hebben dat dinsdagavond in Den Haag bekend gemaakt, ondermeer in een persbericht. De Tweede en de Eerste Kamer waren al vertrouwelijk geïnformeerd. Premier Rutte heeft het besluit vrijwel tegelijkertijd persoonlijk toegelicht aan de Franse president Macron.
Aanleiding voor het pakket aandelen dat in opdracht van de Nederlandse Staat is gekocht, is de recente onrust bij Air France-KLM, ondermeer over de nieuwe structuur en de positie van KLM-directeur Pieter Elbers. Hoekstra zei dinsdagavond laat dat het belang de laatste dagen snel kon worden vergroot, omdat er onderhands een pakket beschikbaar kwam.
‘De afgelopen tijd is ons gebleken dat er te weinig invloed is voor de Nederlandse staat om het publieke belang te behartigen en van Air France-KLM een succes te maken’, verklaarde Hoekstra dinsdagavond. Hij doelde daarmee ondermeer op het feit dat buiten wetenschap van de Nederlandse regering twee buitenlandse luchtvaartmaatschappijen recentelijk mede-aandeelhouder van Air France- KLM zijn geworden.
‘Verzelfstandiging KLM geen doel’
De bewindsman benadrukt dat het kabinet niet uit is op verzelfstandiging van KLM. ‘Wij zijn ervan overtuigd dat de toekomst van KLM binnen de groep ligt en dat de hele luchtvaartmaatschappij in staat is tot betere prestaties.’
‘We hebben heel veel discussie gehad in de laatste weken’, zei Hoekstra over de nieuwe structuur van het bedrijf, de toetreding van CEO Smith tot de raad van commissarissen van KLM en de moeizame herbenoeming van Elbers tot KLM-topman.
‘Dat was niet de aanleiding, maar wel een illustratie van de Nederlandse positie die onder druk is komen te staan. Hier zijn heel veel banen mee gemoeid. Op en rond Schiphol. Dat belang moeten we behartigen, ook naar de toekomst toe.’ Hoekstra denkt dat hij makkelijker in gesprek komt met de Franse staat als de Nederlandse en de Franse belangen moeten worden afgewogen. ‘Waar nodig zullen wij een actieve aandeelhouder zijn.’
Volgens Het Financieele Dagblad is operatie ‘Hexagone’ al ingezet in juni 2017, toen Jeroen Dijsselbloem nog minister van Financiën was. Men had toen al twijfels in Den Haag of de Nederlandse (nationale) belangen binnen de luchtvaartmaatschappij nog voldoende werden behartigd.
Achterliggende kerncijfers
De analistenwebsite Simply Wall Street stelt dat het aandeel Air France-KLM is overgewaardeerd ten opzichte van de Europese luchtvaartmarkt: de koers van Air France-KLM kent momenteel een winst per aandeel van 13,9, voor de markt is dat fors minder.
De winstgroei voor Air France-KLM wordt geschat op 20,3 procent. Voor de markt als geheel is dat 10,6. De omzet blijft daarentegen met een groei van 2,9 procent achter bij de gemiddelde omzetgroei van 6,3 procent, zoals blijkt uit deze infographic van Simply Wall Street.
Zorgwekkender is volgens de analistensite dat het schuldenniveau van Air France-KLM maar liefst 597 procent van de beurswaarde van de luchtvaartmaatschappij is, waarbij deze verhouding in de afgelopen vijf jaar is gestegen van 477,7 procent naar 597 procent nu. Daarentegen is de cash flow met 33,3 procent wel relatief goed.
Terugkijkend verklaart het optreden van de Nederlandse regering wel veel: in de afgelopen zeven dagen steeg de koers met 22,7 procent, tegen 3,5 procent voor de beursgenoteerde Europese luchtvaartsector. Op basis van de afgelopen 30 dagen ging het om een stijging van de beurskoers van 15,5 procent, tegen 4,8 procent voor de sector.
Ondanks alle bestuurlijke spanningen heeft het aandeel Air France-KLM het in het afgelopen jaar in vergelijking met de sector goed gedaan: 27,2 procent tegen -12,3 procent, aldus Simply Wall Street - dat positieve resultaat is vooral te danken aan de sterke winstbijdrage van KLM aan het concernresultaat.