De financiële markten lijken er steeds minder vertrouwen in te hebben dat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een economische crisis nog kan afwenden.
De lira verloor vrijdagochtend meer dan 10 procent ten opzichte van de dollar. Op het dieptepunt moest er meer dan 6 lira worden neergeteld voor 1 dollar.
De val van de lira brengt herinneringen aan de Russische roebelcrisis van 1998 en de Argentijnse peso-crisis van 2001 naar boven, zegt valuta-analist Bart Hordijk van Monex Europe.
‘De handel van vanochtend leek alle ingrediënten voor een valutacrisis in zich te hebben toen lira-kopers verdwenen en er slechts lira-verkopers overbleven. Erdogan, zijn minister van financiën en de Turkse Centrale Bank moeten nú iets doen om een volledige escalatie van deze valutacrisis te vermijden.’
De Turkse delegatie in Washington die er niet in slaagde de VS te overtuigen om sancties te laten vallen, bovenop het gegeven dat de centrale bank niet in staat of niet bereid lijkt om de valuta te ondersteunen, bleek volgens Hordijk vanmorgen te veel voor Turkse munt. Hij denkt dat een gigantische renteverhoging van minstens 500 basispunten en kapitaalrestricties nodig zullen zijn om de markten te kalmeren. Maar Erdogan zou tegen deze maatregelen zijn.
‘Het is tijd voor Erdogan om de realiteit onder ogen te zien. (…) Beloftes van een nieuw economisch model van zijn minister van Financiën en schoonzoon Berat Albayrak slaagden er al niet in om de markten ervan te overtuigen dat er iets is veranderd in het Turkse economische beleid, wat aantoont dat woorden hun macht hebben verloren en dat alleen acties tellen.’
ECB maakt zich zorgen
Volgens de Britse zakenkrant Financial Times houdt de Europese Centrale Bank (ECB) de blootstelling van Europese banken aan Turkije scherp in de gaten. De vrees bestaat dat bedrijven en particulieren in Turkije hun leningen aan die banken niet meer terug kunnen betalen nu de eigen munt zo dramatisch in waarde daalt. Vooral BBVA, UniCredit en BNP Paribas hebben een aanzienlijke aanwezigheid in het land.
Van de Nederlandse banken heeft ING het meeste geld uitstaan in Turkije, zo bleek donderdag uit een rondgang van het FD. ING loopt daarmee het grootste risico, als het echt misgaat in Klein-Azië. Eind 2017 had de bank 10,5 miljard euro uitgeleend in Turkije, op een totaal van 290 miljard euro dat in het buitenland uitstond.
Vandaag op het programma
Later vandaag spreken president Recep Tayyip Erdogan en de nieuwe minister van Financiën, Berat Albayrak, over het economische beleid. De president probeerde wel vrijdagochtend het Turkse volk gerust te stellen temidden van alle tumult op de financiële markten.
Erdogan liet het staatspersbureau Anadolu uit zijn mond optekenen dat er ‘verschillende campagnes worden gevoerd’: een verwijzing naar de stelling dat de Turkse lira het slachtoffer zou zijn van een buitenlands complot. Erdogan riep het volk op hier geen aandacht aan te schenken.
Fondsen die beleggen in Turkse aandelen ondertussen staan op forse verliezen dit jaar, variërend van -31,80 procent voor het HSBC Turkey Equity IC fonds, tot een min van meer dan 40 procent voor het Turkije-fonds van East Capital. Turkse aandelenfondsen zijn daarmee de grootste verliezers in de totale fondsenuniverse van Morningstar.