De Japanse beurs heeft deze week een welhaast mythisch record gebroken. Na acht handelsdagen waarin de toonaangevende Nikkei-index alleen maar is gestegen, oversteeg de gecombineerde waarde van de fondsen met een notering aan de Tokyo Stock Exchange de recordstand uit 1989.
De totale waarde van de aan de Japanse beurs genoteerde fondsen is opgelopen tot 595.000 milard yen (4426 miljard euro). Daarmee is het record van december 1989 (590.000 miljard yen) uit de boeken verdreven.
De beurshandel in Tokio aan het einde van de jaren tachtig, of eigenlijk de hele Japanse economie, geldt in financiële kringen als de ultieme zeepbel, misschien nog wel meer dan de Amerikaanse hausse in 1929. Door goedkoop geld en een flinke dosis hebzucht waren beleggers destijds bereid maar liefst negentig keer de winst te betalen voor aandelen. En de grond rond het keizerlijk paleis in Tokio was duurder dan al het vastgoed in Californië.
Geen gekte
Van die gekte is nu absoluut geen sprake, benadrukken handelaren. De koers-winstverhouding ligt nu gemiddeld op ongeveer achttien, redelijk in lijn met wat er internationaal gangbaar is. Dat de totale marktkapitalisatie nu toch hoger is dan in 1989 komt omdat de beurs van Tokio maar liefst 720 meer fondsen telt dan 26 jaar geleden. ‘Dat alles laat onverlet dat het Japanse bedrijfsleven momenteel winstgevender is dan ooit’, zegt Masayuki Kichikawa van Bank Of America/Merrill Lynch het huidige handelsenthousiasme verklarend.
De Nikkei-index tikte dinsdag 20.437,5 punten aan. Daarmee staat de graadmeter nog altijd 47 procent onder de piek van 38.915,9 op 29 december 1989. Destijds waren acht van de tien waardevolste bedrijven in de wereld Japans, zo meldde persbureau Bloomberg. Nu staan alleen Toyota en Mitsubishi-UFJ Financial nog in de top, de top 100 welteverstaan.
Abenomics
Lang niet iedere belegger zit al decennia in Japanse aandelen. Wie bijvoorbeeld eind 2012 is ingestapt, vlak voor de verkiezing van Shinzo Abe tot premier van Japan, heeft de Nikkei maar liefst 130 procent zien stijgen. Met Abe is sinds 2012 de fantasie in de markt teruggekeerd, klinkt het dan ook.
Zijn ‘Abenomics’ — een combinatie van gas geven op monetair gebied, opgevoerde overheidsbestedingen en structurele hervormingen — leidde eerste instantie tot een forse daling van de Japanse munt. Daardoor namen de winsten van met name de exporteurs flink toe en werden aandelen interessant. Vervolgens raakten aandelen extra in trek toen beleggers in de gaten kregen dat de regering en de centrale bank af wilden rekenen met de deflatie. Een stijging van het prijspeil is immers slecht nieuws voor vastrentende waarden en daarom maakten steeds meer obligatiebeleggers een draai richting aandelen.
Majeure verschuiving
Zo is het aandeel obligatieleningen in de portefeuille van het Government Pension Investment Fund inmiddels teruggebracht van bijna 50 procent drie maanden geleden tot nog geen 43 procent nu. Aangezien het fonds omgerekend 1025 miljard euro beheert, is dit een majeure verschuiving. Uit recente rapportages van het ministerie van financiën blijkt ondertussen dat niet alleen institutionele partijen geleidelijk uit de obligatiemarkt stappen, ook huishoudens en kleinere beleggers maken die draai.
Dat de marktrentes toch laag blijven komt doordat de Bank of Japan maandelijks nagenoeg 90 miljard euro aan leningen opkoopt, net zo lang tot de inflatie duurzaam op 2 procent zit. Afgelopen weekend zei gouverneur Haruhiko Kuroda op een conferentie van de ECB dat dit vermoedelijk in de eerste helft van het fiscale boekjaar 2016 zal zijn.
Ondernemers durven
De inspanningen van de beleidsmakers om de economie en het prijspeil op een hoger plan te krijgen, lijken succes te sorteren. Vorige week bleek dat de Japanse economie in het eerste kwartaal met een naar het jaar omgerekende 2,4 procent is gegroeid. De inflatie bedraagt nu 1,4 procent, in 2012 was die nog minder dan 0.
Volgens Kichikawa zien we nu eindelijk dat de stijgende bedrijfswinsten vertaald worden in hogere bestedingen. ‘De stijging van de lonen en de belofte van Abe om btw-verhogingen op de lange baan te schuiven schragen het gezinsvertrouwen en stimuleren de consumptie’, schrijft de analist. ‘Dat maakt dat ondernemers weer durven te investeren.’
Kichikawa verwacht dat deze ontwikkeling alleen maar meer momentum krijgt. Vermoedelijk zal dit de economie verder aanzwengelen en de meer partijen richting risicovollere beleggingen doen bewegen.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 26 mei 2015.