De Duitse bondskanselier en CDU-voorzitter Angela Merkel trekt zich volledig terug uit de politiek. In december tijdens het partijcongres in Hamburg legt zij het voorzitterschap neer en in 2021, als haar termijn als bondskanselier eindigt, stelt zij zich niet meer beschikbaar voor politieke functies.
Dat heeft Merkel maandag tijdens een persconferentie bevestigd. In een toelichting op haar besluit zei Merkel dat zij als partijleider ‘de verantwoordelijkheid draagt voor successen en mislukkingen’.
Na de ‘teleurstellende en bittere’ verkiezingsnederlagen twee weken geleden in Beieren en dit weekend in Hessen zei Merkel ‘niet tot de orde van dag te kunnen overgaan’. ‘Zo kan het niet verder.’
Volgens Merkel heeft haar regering in de afgelopen zes maanden na ‘kwellend lange coalitieonderhandelingen’ de kiezer niet kunnen overtuigen. De als negatief ervaren bondspolitiek heeft het vertrouwen van de burger onder druk gezet. ‘Het CDU heeft niet kunnen overtuigen en daar mogen we niet de kiezers de schuld van geven.’
Merkel noemde de achttien jaar dat zij partijvoorzitter was, waarvan de afgelopen dertien tevens bondskanselier, ‘een veeleisende opgave’. ‘Ik werd niet als bondskanselier geboren. Dat ben ik niet vergeten.’ Zij voegde eraan toe dat elke dag telt om orde op zaken te stellen en dat er kansen liggen voor de coalitiepartijen CDU, CSU en SPD om oplossingen te vinden.
In ‘nauw overleg’ met de CDU-leiding is Merkel tot de slotsom gekomen dat het voor haar partij tijd is voor ‘een nieuw hoofdstuk’. In een zakelijke opsomming van vijf punten kondigde zij haar vertrek aan. Ze stopt als partijvoorzitter; is in 2021 niet beschikbaar voor een vijfde ambtstermijn als bondskanselier; blijft tot 2021 als bondskanselier aan; dringt erop aan dat de ambten van partijvoorzitter en bondskanselier tot dit tijd niet in één hand terechtkomen om de kwaliteit van regeren te verzekeren; en kondigt tot slot aan dat met het partijcongres in december in Hamburg de ontwikkeling begint van een nieuw partijprogramma.
Merkel noemde het scheiden van het partijvoorzitterschap en het kanselierschap een voorval zonder precedent in de geschiedenis van de Bondsrepubliek.
In analyses en marktvisies sluiten analisten, zoals Nomura, vervroegde verkiezingen niet uit. Het aangekondigde vertrek van Angela Merkel uit de politiek maakte op de markten niet veel indruk. Maandag gingen vrijwel alle Europese beurzen, na een moeilijke opening, met hogere beursindices de dag uit.