Pensioenfondsen verwachten in de komende jaren minder rendement. Dit blijkt uit de gebruikte rekenrendementen in recente Asset Liability Management (ALM) studies. Deze liggen fors lager dan de rendementen die de fondsen de afgelopen tien jaar hebben behaald.
ALM-studies brengen de verwachte inkomsten en uitgaven en de langetermijnrisico’s voor pensioenfondsen in kaart, en vooral hoe deze zich tot elkaar verhouden. Aan de hand van verschillende scenario’s wordt de ontwikkeling van de waarde van de bezittingen ten opzichte van de pensioenverplichtingen berekend. In de recente ALM-studies van een aantal grote pensioenfondsen wordt gerekend met flink lagere verwachte rendementen dan ze in de afgelopen tien jaar hebben behaald.
Zo laat Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) aan Pensioenpro weten uit te gaan van 3,8 procent rendement voor de komende vijftien jaar, waar het rendement in de afgelopen tien jaar gemiddeld 8,6 procent bedroeg. Het verschil bij bpf Bouw is in dezelfde orde van grootte, 3,9 procent tegenover 8,8 procent in de afgelopen tien jaar. Deze cijfers zijn inclusief het rendement op swaps.
In de ALM-studie van pensioenfonds Schilders is gerekend met een verwacht rendement van 4,5 procent (exclusief swaps), tegenover de 8 procent die tussen 2009 en 2018 is geboekt. ABP gaat voor de komende tien tot vijftien jaar uit van circa 5 procent rendement, 2 procent lager dan het gemiddelde rendement in de afgelopen jaren.
Rentedaling positief voor rendement
Stef Vermeulen, beoogd Master Actuariaat & ALM bij PGGM, stelt dat vooral de rentedaling in de afgelopen periode een positief effect heeft gehad op de rendementen. De renteafdekking pakte hierdoor positief uit.
‘PFZW gaat er in ALM-studies niet vanuit dat de rente veel verder daalt, waardoor deze rendementsbron de komende jaren vervalt’, zegt Vermeulen. Daarnaast spelen de relatief hoge waarderingen van aandelen en de gedaalde risicovrije rente een belangrijke rol.
Het rekenen met lagere rendementen kan vooral tot zorgen leiden bij fondsen in onderdekking. Vermeulen van PGGM maakt zich daarom wél zorgen over de lagere rendementen die verwacht worden.
Dekkingsgraad
De beleidsdekkingsgraad van PFZW was eind januari 101 procent. De kortingsgrens ligt bij een beleidsdekkingsgraad van 104,3 procent. Het fonds kan eventueel overrendement dus goed gebruiken om een pensioenverlaging te voorkomen in 2021. Temeer omdat een rentestijging, in ieder geval dit jaar, niet verwacht wordt zoals de ECB kenbaar heeft gemaakt.
Pensioenfonds ABP houdt ook in zijn premiebeleid al rekening met lagere rendementen. De pensioenpremie baseert het fonds op een lager verwacht rendement dan toegestaan volgens de Commissie parameters uit 2015 (2,8 procent in plaats van de eerder aangenomen 3,6 procent). Bij het gebruik van minder hoge rendementsaannames stijgt de pensioenpremie.