Voor beleggers valt er steeds minder te verdienen aan bedrijfsobligaties in euro’s. Althans, de risico-opslag die zij krijgen op schuldpapier dat in aanmerking komt voor het opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank, stond eind vorige week met 67 basispunten op het laagste niveau ooit.
Ook in euro’s uitgegeven obligaties die niet kunnen worden opgekocht, hoofdzakelijk europapier van Britse en Amerikaanse bedrijven, bieden weinig vergoeding voor het extra risico ten opzichte van staatsobligaties. De 77 basispunten van vrijdag is een nieuw dieptepunt.
Dat becijfert CreditSights, een onafhankelijk kredietonderzoeksbureau, deze week in een onderzoek. Sinds juni 2016 koopt de ECB bedrijfsobligaties op, nadat de centrale bank zich in het kader van de zogeheten monetaire verruiming eerder al op de markten voor staatsobligaties, pandbrieven en asset backed securities begaf. Ook het rendement op risicovolle obligaties is nog steeds erg laag, bij een opslag van 2,56 procent op een toonaangevende index voor high yield-schuldpapier.
Afbouw
Sinds deze maand is het opkoopprogramma van de ECB gehalveerd, van 60 miljard euro naar 30 miljard euro. Op het hoogtepunt kocht de centrale bank zelfs voor 80 miljard euro aan schuldpapier op, waarvan het leeuwendeel staatsobligaties. Zo werd een enorme hoeveelheid geld in de Europese economie gepompt.
De ECB koopt in principe elke bedrijfsobligatie die aan bepaalde criteria voldoet. Zo moet het bedrijf een goede kredietwaardigheid hebben (BBB- of hoger, ook wel ‘investment grade’) en moet de resterende looptijd korter dan 30 jaar zijn.
Soms gaat dat mis: het Zuid-Afrikaanse winkelconcern Steinhoff, dat via een Oostenrijkse entiteit geld ophaalde, verloor zijn goede kredietrating nadat het bedrijf in zwaar weer kwam. Daardoor moest de ECB de obligatie met een verlies van naar verluidt zo’n 50 miljoen euro verkopen.
Rendementen omlaag, prijzen omhoog
Met zo’n gretige koper op de markt, zijn de rendementen op obligaties tot historisch lage niveaus gedaald. Die bewegen tegengesteld aan de prijzen, die juist sterk zijn opgejaagd. In de eerste twee volle weken van het jaar zoog de ECB alweer voor 2,7 miljard euro aan bedrijfsobligaties op, waarmee de totale portefeuille op 134,6 miljard euro komt. CreditSights verwacht dat het maandbedrag in januari nog zal oplopen tot 4 miljard euro à 4,8 miljard euro.
Dat is een stapje terug ten opzichte van de ruim 6 miljard euro die de ECB vanaf april vorig jaar opkocht. Maar het gewicht van bedrijfsobligaties in het opkoopprogramma neemt toe. Analisten van Rabobank en ABN Amro verwachten bovendien dat de aankopen zullen terugkeren op het niveau van vorig jaar.
Weinig aanbod
Toch is het, gezien de afnemende vraag van de ECB, op het eerste gezicht verwonderlijk dat de risico-opslag (de spread) door blijft dalen. Obligatiestrateeg Hyung-Ja de Zeeuw van Rabobank: ‘De vraag is natuurlijk: hoe komt dat? Er is heel weinig aanbod tot nu toe dit jaar, terwijl het juist heel druk had moeten zijn.’
De Zeeuw stelt dat de eerste vier maanden van het jaar doorgaans goed zijn voor zo’n 40 procent van de obligatie-uitgiftes. ‘Investeerders moeten toch ergens in investeren, en dat zorgt voor een verdere vernauwing van de spreads. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van de ECB als koper voor extra vraag, wat de spreads nog verder doet verkrappen.’
Diezelfde ECB zou volgens Shanawaz Bhimji van ABN Amro weleens voor de langzame start van het jaar kunnen zorgen, omdat uitgevende instanties de vergadering van morgen even afwachten. De huidige hoge prijsniveaus en lage rentes vindt hij gerechtvaardigd: ‘De ECB is een technische factor, maar de economische seinen staan op groen. Toch zal het aanbod van obligaties dit jaar wat kleiner zijn, omdat bedrijven veel cash hebben liggen. En dat stut de prijzen.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 25 januari 2018