Shell, "the last man standing", is van voetstuk gevallen

‘Een historische beslissing’, zo noemen portfoliomanagers het besluit van Koninklijke Shell om de dividenduitkering structureel te verlagen. Bovendien zijn ze erover verrast. Shell was toch “the last man standing”, zegt één van hen.

‘Gisteren was er een broker die onder klanten een peiling hield over wat men verwachtte over het dividend vandaag. Iedereen ging er vanuit dat het dividend niet verlaagd zou worden…. Ik ook’, zegt Dimitri Willems, senior portfoliomanager High Dividend Strategies van Kempen Capital Management, in een reactie.

Ook in vorige oliecrises was Shell volgens hem altijd het bedrijf dat fier overeind bleef staan, terwijl sommige andere oliebedrijven wel verlaagden. ‘Bijvoorbeeld in 2008-2009, ook toen hield Shell stand terwijl er ook de nodige verlagingen in de sector waren’, voegt hij eraan toe. Het is voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat Shell zijn dividenduitkering heeft verlaagd.

Beperkte exposure naar Shell

De meeste, in Nederland geregistreerde hoogdividendfondsen worden door het besluit maar beperkt geraakt. Koninklijke Shell zat bij veel fondsen al niet meer in de top-10 posities. Voorbeelden daarvan zijn het Kempen European en het Kempen Global High Dividend Fund, DWS Top Dividende, BNP Paribas Funds Europe Dividend en het NN Global High Dividend Fund. 

Deze dividendfondsen hebben hun exposure naar Koninklijke Shell fors teruggebracht, of het is door de recente sterke koersdaling dat het olie- en gasconcern niet meer in de top-10 opdoemt, zoals blijkt uit de fondsenanalysetool van Fondsnieuws.

Uitzondering: Hoofbosch fonds 

Eén van de hoogdividendfondsen die wel zwaar getroffen is door het besluit is het Hoofbosch fonds van oprichter en beheerder Martien van Winden. De weging van Shell in deze portefeuille is 5,6 procent. Het fonds heeft vijf Morningstar-sterren. 

Van Winden laat in een schriftelijke reactie weten dat hij geen commentaar wil geven. Zijn ongeloof over het besluit van Royal Dutch moet dan ook groot zijn. Recentelijk zei hij in een gesprek met Fondsnieuws nog vol vertrouwen te zijn dat het olie- en gasconcern zijn dividendrendement zou kunnen handhaven. Hij schaarde het bedrijf onder de zogenoemde Sequoia’s onder de aandelen. Dat zijn oerbomen die doorgaans onbrandbaar zijn. 

Over Koninklijke Shell zei de Hoofbosch-beheerder dat het concern, dat 50 procent koersverlies had geleden, werd afgestraft vanwege de prijsoorlog tussen Saoedi-Arabië en Rusland, de coronacrisis waarin alles gedumpt wordt en de milieubeweging die maakt dat pensioenfondsen geen oliebedrijven in de portefeuilles meer willen opnemen. 

Van Winden reageerde bij dat gesprek in maart laconiek: ‘Het zal wel een keer doven. De wereld kan echt nog niet zonder olie. Bovendien transformeert Shell steeds meer van een olie- naar een gasbedrijf. Op de langere termijn wordt het een elektriciteitsbedrijf.’  

Van Winden: ‘Een bedrijf dat 50 tot 100 jaar dividend uitkeert zonder dat te verlagen. Dat zegt alles over een bedrijf, de rest is minder van belang.’ 

‘Continuïteit Shell bedreigd’

Vanmorgen maakte Ben van Beurden, de topman van Koninlijke Shell in een gesprek met journalisten bekend, dat het concern niet alleen zijn pay out zal verlagen, maar dat het ook maatregelen ten aanzien van zijn dividendbeleid neemt om de continuïteit van het concern voor de langere termijn te waarborgen. De jaarlijkse dividenduitkering wordt verlaagd van 15 tot 5 miljard dollar, waardoor 10 miljard vrijkomt aan kapitaal. 

Doel van het aangepaste beleid is om korte termijnbelangen - divdendrendement - en lange termijndoelen in balans te brengen. Het olieconcern kondigde aan dat het geld wordt gebruikt om een snellere switch te maken naar een Co2-neutraal beleid in 2050, zoals door maatschappelijke organisaties en beleggers al langer wordt gevraagd.   

Shell is het eerste olieconcern dat heeft aangekondigd dat het gedeeltelijk een andere bestemming zoekt voor zijn winst. De afgelopen jaren werd het beursfonds al geconfronteerd met institutionele beleggers die niet meer in Shell wilden beleggen, vanwege hun ESG-beleid.

Dimitri Willems van het dividendteam van Kempen zegt dat hij de indruk heeft dat het enorme jaarlijkse dividend Shell ook wel eens belemmerde. ‘Er was waarschijnlijk geen “beter” moment om te verlagen dan nu. De impact op de koers zou in een “normale” periode vele malen groter zijn geweest’, zegt Willems. Hij sluit niet uit dat het management ook met een schuin oog naar Equinor heeft gekeken. Het Noorse oliebedrijf verlaagde onlangs het dividend ook exact met 66 procent, net als Shell nu. Daarna zag het bedrijf de koers zelfs outperformen.

Maakt dat Shell minder aantrekkelijk om in te investeren? ‘Ik denk maar deels. Het geeft de onderneming ook meer ruimte om zich nog beter te positioneren voor de energietransitie. En daar loopt Shell al voorop.’

Dramatisch eerste kwartaal

Directe aanleiding voor de historische stap is de extreme daling van de olieprijs en dientengevolge van een voor Shell dramatisch verlopen eerste kwartaal. Olieconcerns worden namelijk zwaar getroffen door de lockdown, waardoor naar schatting meer dan de helft van de wereld stil ligt. Dat heeft grote gevolgen voor ondermeer transport en daardoor ook voor de vraag naar olie. 

De nettowinst bij Shell daalde tot 2,9 miljard dollar in de eerste drie maanden. Vorig jaar was dat nog 5,3 miljard dollar. Dit resultaat was echter wel beter dan wat analisten hadden verwacht. Die gingen namelijk uit van 2,3 miljard dollar winst. Shell-topman Van Beurden waarschuwde wel voor een forse verslechtering van het bedrijfsresultaat voor het tweede kwartaal. Brent Crude wordt nu verhandeld tegen 24 dollar per vat. Van Beurden rekent niet op een snel herstel. 

Shell stopt bovendien met zijn buyback programma en tevens worden de kapitaalinvesteringen verlaagd tot 20 miljard per jaar, terwijl men eerder nog uitging van 25 miljard. 

Dividend Aristocrats: 

Meer achtergronden op Fondsnieuws:

• ‘40% van Stoxx 600 keert over 2019 geen dividend uit’ 
• Opinie: laat bedrijven geen cash hamsteren 
• Dieperink: startpunt voor hogere olieprijs