Topmannen vertrouwen te veel op hun intuïtie en vernietigen aandeelhouderswaarde bij besluiten over grote investeringen. Bedrijfseconomisch beste opties delven vaak het onderspit, omdat de topman zich meer aangetrokken voelt tot investeringen met een kleine kans op een hoog rendement.
Dat schrijven Oliver Spalt van de Universiteit van Tilburg en Christoph Schneider van de Universiteit van Mannheim in een studie die binnenkort verschijnt in het tijdschrift Journal of Finance.
‘Ceo’s steken systematisch te veel geld in projecten die potentieel een hoog rendement kunnen opleveren’, zegt Spalt. ‘Ze stellen dan dat ze “koersen op hun gevoel”, op hun intuïtie. Investeringen die daarop zijn gebaseerd, zijn een serieus probleem bij veel bedrijven.’ Want een kleine kans op groot succes krijgt vaak de voorkeur boven een grote kans op een gemiddeld succes.
Long shots
Spalt en Schneider onderzochten meer dan duizend bedrijven in de Verenigde Staten. Het zijn vooral jonge topmannen die het aantrekkelijk vinden om te mikken op zogeheten ‘long shots’. Ook blijkt uit het onderzoek dat de zogeheten ‘inefficiënte neiging tot investeren’ vaker voorkomt bij bedrijven met een zwakke corporate governance, waar de topmannen zeer machtig zijn.
Volgens de twee experts in gedragseconomie is er inmiddels ‘overweldigend wetenschappelijk bewijs uit de psychologie en de economie dat vertrouwen op intuïtie bij financiële beslissingen vaak leidt tot suboptimale uitkomsten’.
Anderhalf jaar geleden bleek uit onderzoek van Het Financieele Dagblad dat bijna de helft van de Nederlandse beursfondsen meer betaalt om kapitaal aan te trekken, dan het rendement dat dit kapitaal oplevert. Daarmee is er dus sprake van waardevernietiging. De oorzaken daarvan zijn veelal te dure overnames en een inefficiënte bedrijfsvoering.
Volgens de gangbare definitie creëert een onderneming pas waarde wanneer die structureel een hoger rendement behaalt op haar investeringen dan het rendement dat de banken en beleggers op hun kapitaal eisen. Die rendementseisen (de zogeheten WACC) hangen samen met het risicoprofiel van de onderneming en zijn moeilijk precies te bepalen, maar worden geschat op gemiddeld zo’n 8 à 9 procent.
Voor beleggers en analisten is waardecreatie maatgevend voor hun oordeel over bedrijfsprestaties. Dat geldt niet altijd voor bestuurders van Nederlandse ondernemingen. Die zouden soms meer gericht zijn op groei van de winst per aandeel, een maatstaf die de ‘cost of capital’ negeert.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 21 juli 2015.