De prijsontwikkeling op de wereldwijde grondstoffenmarkten is de laatste jaren grillig. Fondsbeleggers verkiezen daarom vaak een indirecte belegging in aan grondstoffen gerelateerde bedrijven, in de praktijk voornamelijk mijnbouwers.
Naast mijnbouw, maken de sectoren energie en agrarische producten vaak een voornaam deel uit van de portefeuilles van aandelenfondsen met een focus op grondstoffen.
Directe belegging
Wie kijkt naar de prijsontwikkeling van directe beleggingen in grondstoffen, valt op dat ze jaar-op-jaar sterk uiteen lopen. Beleggers in zowel edel- als basismaterialen, hebben afgelopen jaren teleurstellende rendementen gezien. Agrarische grondstoffen deden het daarentegen juist goed.
Politieke en economische ontwikkelingen hebben grote - maar vaak tegengestelde - gevolgen op vraag en aanbod. De laatste wordt ook nog eens beïnvloed door zaken als het weer en nieuwe technieken van winning.
De fase in de economische cyclus van ontwikkelde economieën is aan de ene kant bepalend voor de vraag naar ruwe olie. Aan de andere kant wordt het aanbod beïnvloed door de situatie in het Midden-Oosten en het online komen van nieuwe productie, zoals de winning van schalie-olie.
Tekenen van afkoeling van de Chinese economie hadden recent hun weerslag op de prijzen van met name basismaterialen. Edelmetalen als goud, die vaak worden gezien als veilige haven in tijden van crisis, wisten echter niet te profiteren van de dreigende exit van Griekenland uit de euro.
Cijfers van Morningstar laten zien dat op 5-jaarsbasis granen met een gemiddeld jaarrendement van 6,2 procent de beste directe belegging waren, gevolgd door vee met 1,4 procent. Energie en edelmetalen bungelen onderaan deze lijst met negatieve jaarrendementen van 5,7 en 2,4 procent respectievelijk. Op jaarbasis vertoonden de categorieën echter uitslagen van tientallen procenten, naar boven, maar ook naar beneden.
Aandelenfondsen
Binnen aandelenfondsen in de categorie grondstoffen zitten grote verschillen, wijst Jeffrey Schumacher, fondsanalist bij Morningstar Benelux. ‘De meeste beleggen niet in de agrarische sector, maar BlackRock Natural Resources Growth & Income doet dat bijvoorbeeld wel. Het fonds belegt 41 procent in bedrijven gelieerd aan de agrarische sector, 29 procent in de mijnbouwsector en 27 procent in de energiesector.’
De mijnbouwsector speelt voor veel fondsen een belangrijke rol in de portefeuille. Schumacher noemt BlackRock World Mining, dat zich specifiek richt op de mijnbouwsector. Het fonds raakte echter afgelopen kwartaal zijn gold-rating van Morningstar kwijt en werd verlaagd naar silver.
‘De afwaardering van BlackRock World Mining is het gevolg van een significante wijziging in het beheerteam en de ondermaatse risico-rendementsverhoudingen in de afgelopen jaren. Beheerder Christine Raw werkte meer dan 10 jaar samen met beheerder Evy Hambro en werd in 2010 benoemd tot co-manager van dit fonds. Raw vertrekt naar mijnbouwbedrijf Barrick Gold om daar een managementfunctie te bekleden. Haar vertrek was, mede gezien haar achtergrond als geologe, een belangrijk onderdeel van Morningstars waardering voor dit fonds.’
JP Morgan Global Natural Resources, met een bronze-rating van de fondsvergelijker, heeft eveneens een groot belang in mijnbouwers. Ongeveer 75 procent is belegd in deze sector, maar in tegenstelling tot Blackrock World Mining belegt dit fonds ook 25 procent in de energiesector.
‘Het fonds was het geesteskind van veteraan Ian Henderson die het fonds in 2012 overdroeg aan Neil Gregson nadat hij 20 jaar aan het roer van het fonds had gestaan’, aldus Schumacher. Hij wijst erop dat het fonds zich vooral richt op mid- en smallcaps in de sector. ‘Dat geeft het fonds dan ook een geheel eigen karakter. Het selecteren van portefeuillekandidaten wordt grondig gedaan, waarbij de geologische achtergrond en ervaring van de beheerders cruciaal zijn om de kwaliteit van de bedrijven te beoordelen.’
Vontobel Future Resources richt zich juist op ondernemingen die via hun innovatiekracht kunnen profiteren van de schaarste in natuurlijke hulpbronnen, aldus de Morningstar-analist. Hij wijst hierbij op beleggingen in bijvoorbeeld de zonne-energiesector via First Solar en SunPower, water via American Water Works en kunstmest via Potash.
Nederlands tintje
Het fonds in de door Morningstar opgemaakte lijst met een Nederlands tintje is Commodity Discovery met oud-journalist Willem Middelkoop (foto) als manager. Dit fonds staat dankzij een year-to-date rendement van bijna 7,5 procent op de derde plek in de Top 5.
Middelkoop stapte van beleggen in fysiek goud over naar de mijnbouwers die het edelmetaal delven. Hij verkocht zijn bedrijf Amsterdam Gold om door te gaan met Commodity Discovery.
Dat een belegging in de grondstoffensector niet zonder risico is bewijst Middelkoop ook. De afgelopen drie jaar kregen beleggers in het fonds jaarlijks gemiddeld een verlies van ruim 20 procent voor de kiezen.
| Fonds | YTD % | 3-jaar % | 3-jaar st. dev. |
| Vontobel Future Resources N | 9,74 | 8,95 | 9,49 |
| Pictet-Timber I EUR | 8,71 | 17,14 | 11,54 |
| Commodity Discovery | 7,45 | -20,67 | 33,04 |
| T. Rowe Price Global Natural Resources Equity Fund EUR | 4,48 | 8,11 | 12,80 |
|
BlackRock Natural Resources Gr & Inc D2 USD |
3,88 | n/a | n/a |
Dit artikel is een samenwerking van Fondsnieuws met Morningstar en gebaseerd op data van deze fondsenbeoordelaar. De in deze tabel opgenomen fondsen zijn gerangschikt op grond van de prestaties over dit jaar tot nu toe. Bovenstaande is nadrukkelijk niet bedoeld als een aanbeveling tot het doen van transacties.