Top 5 momentum: ETF's nieuw aan firmament

In Amerika hebben factor-ETF’s al een lang track record, maar in Europa zijn ze pas recent onder de aandacht gekomen van een breed publiek. Een van de strategieën is het kopen van aandelen met een stijgende trend ofwel positief ‘momentum’.

De ontdekking van de momentum-factor wordt toegeschreven aan Mark Carhart. Het model dat hij erop baseerde wordt het vier-factor-model genoemd, als extensie van het drie-factor-model van Eugene Fama en Kenneth French. 

Definitie momentum

Naast de drie tot dan bekende factoren markt, smallcap en waarde, vond Carhart statistische outperformance voor zijn strategie om de winnaars van de voorgaande 12 maanden te kopen. Met deze strategie behaalde hij wisselende successen. 

In de definitie van fondsvergelijker Morningstar kan de strategie van een fonds worden aangemerkt als momentum als de focus ligt op ‘het kopen van aandelen waarvan de koers stijgt, in de verwachting dat de prijs verder in de zelfde richting zal bewegen’. In de praktijk worden naast koers-momentum ook fondsen die trends in winstverwachtingen en positieve verrassingen in de winstcijfers volgen als momentum-strategieën gecategoriseerd.

Passief en actief

Carhart paste zijn strategie bijvoorbeeld toe in het Global Alpha fonds van Goldman Sachs. Dit was een actief gemanaged alternatief fonds. Aanvankelijk groeide het fonds explosief. Maar in de moeilijke markt van 2007 en 2008 ging het fonds onderuit en uiteindelijk werd het ontbonden.

Ook tegenwoordig hanteren veel fondsmanagers momentum als onderdeel van hun beleggingsfilosofie, wijst San Lie, hoofd research Benelux van Morninstar. Een bekende Nederlandse aanbieder als Robeco past momentum toe in de kwantitatief gedreven Conservative Equity fondsenrange.

Als andere voorbeelden van fondsen die Morningstar volgt en gebruik maken van de factor momentum in hun filosofie noemt Lie: JP Morgan Europe Dynamic, Robeco Asia Pacific Equities en SNS Euro Mixfonds. ‘Recentelijk gaf NN IP ook aan de factor momentum meer gewicht te geven in haar beleggingsproces’, voegt hij eraan toe. 

Vorig jaar lanceerde Robeco ook een fonds waarbij momentum de kern van de strategie vormt, getuige ook de naam Robeco Momentum Equities. 

Beleggingscategorie

Morningstar heeft vorig jaar een classificatiesysteem opgezet voor het groeiend aanbod aan factor-strategieën, ook wel ‘smart’ of ‘strategic beta’-strategieën genoemd. Als strategic beta -trategie wordt aangemerkt een strategie die erop gericht is ‘het rendement te verbeteren of een specifieke rendementsbron te isoleren ten opzichte van een benchmark’. 

Binnen dit scala aan strategic beta strategieën, heeft momentum eigenlijk maar een klein marktaandeel, namelijk 1,2 procent van het totaal, merkt Morningstars Lie op. ‘Misschien geeft dit wel aan hoeveel - of hoe weinig - fiducie beleggers hebben in deze strategie.’ 

Marktaandelen strategic beta factoren

Momentum ETF’s

Actief beheerde fondsen die op een of andere manier gebruik maken van momentum zijn lastig te vergelijken. Exchange traded funds (ETF’s) die door Morninstar aangemerkt worden als smart beta / momentum zijn dat wel. 

Uit de database van Morningstar komen 62 shareclasses naar boven die hieraan voldoen. ‘Het zijn er niet veel’, aldus Lie. Daarbij hebben deze ETF’s weer een scala aan uiteenlopende benchmarks waartegen ze zich afzetten. 

In de meest voor de hand liggende categorie global equity large cap zijn feitelijk maar drie vehikels: PowerShares DWA Developed Markets Momentum ETF, iShares MSCI World Momentum Factor en db x-trackers Equity Momentum Factor. ‘Hetzelfde geldt voor de andere fondsen, dus uiteindelijk komen we maar op een top 3 [in plaats van de gebruikelijke 5]’, concludeert Lie. 

Gezien het betrekkelijk korte track record van deze ETF’s is hieronder gekozen voor een rangschikking op basis van het rendement dit jaar tot nu toe. Ter vergelijking, het rendement van de iShares MSCI World ETF bedroeg over de vergelijkbare periode 10,95 procent. ​  

​Meer achtergronden op Fondsnieuws:

• NN IP neemt 15 fondsen op de schop