Het sentiment onder beleggers in Europese opkomende markten wordt voor een groot deel bepaald door ontwikkelingen in Rusland en buurland Oekraïne. ‘Toch is opkomend Europa veel meer dan Rusland.’
Dit zegt fondsanalist Ronald van Genderen van Morningstar, die op verzoek van Fondsnieuws de topfondsen op een rij zette.
De analist wijst erop dat Russische aandelen weliswaar 52 procent uitmaken van de MSCI EM Europe-index, maar Polen (19,9 procent) en Turkije (18,2 procent) zijn evengoed belangrijke componenten. ‘De index wordt overigens gecompleteerd met aandelen uit Griekenland (4,3 procent), Hongarije (3,0 procent) en Tsjechië (2,5 procent).’
Discrepantie
Waar de beursontwikkeling van opkomende landen zich over het algemeen redelijk meeloopt met die van wereldwijde opkomende landen, liet het jaar 2014 een opmerkelijke discrepantie zien. De MSCI EM-index steeg met 11,4 procent. ‘Op zich een mooie stijging, maar nog altijd minder dan de index voor ontwikkelde landen, de MSCI World, die 19,5 procent steeg’, aldus Van Genderen. Maar de MSCI EM Europe liet het daarentegen volledig afweten en daalde met maar liefst 20,3 procent.
De daling hielt vooral verband met de negatieve stemming op de Russische beurs, die weer terug te voeren was op het conflict in Oekraïne. De levering van wapens en vrijwilligers voor de strijd van Russische separatisten in het buurland, kwam Rusland te staan op handelssancties. Sommige beleggers besloten zich geheel van de markt terug te trekken. De MSCI Russia gaf het afgelopen jaar 38 procent prijs.
Echter, dat was niet de enige min die in het opkomend Europa te noteren viel. De Griekse beurs beleefde ook een negatief jaar, de beursindex van Athene zakte met 32 procent. ‘De enige echte positieve uitzondering waren eigenlijk Turkse aandelen’, wijst de Morningstar-analist. De beursgraadmeter van Istanbul steeg met 35 procent.
Omgekeerd
‘Overigens lijkt dat beeld zich in het lopende jaar volledig om te draaien.’ Opkomend Europa verslaat per eind mei 2015 de wereldwijde opkomende landen, met 19 procent tegen 17 procent. Rusland scoort een dikke plus, van maar liefst 43 procent, terwijl Turkije wegzakt, met een min van 8 procent.
Deze categorie kent een onstuimige historie, wijst Van Genderen verder. ‘Mochten de ontwikkelingen rondom Rusland beleggers nog niet genoeg met hun neus op de risico’s van beleggingen in opkomend Europa hebben gedrukt, dan zal een blik op de jaarlijkse rendementen van Turkse aandelen dat wel doen.’
Hoewel deze in 2014 een aansprekende plus lieten zien, kan het koersverloop over de afgelopen jaren het beste worden omschreven als een heftige achtbaan. Een korte terugblik:
| Jaar | Index % |
| 2008 | -60,34 |
| 2009 | 91,36 |
| 2010 | 29,20 |
| 2011 | -33,25 |
| 2012 | 61,69 |
| 2013 | -29,92 |
| 2014 | 35,19 |
De sterke schommelingen op de beurzen in opkomend Europa zal beleggers waarschijnlijk enigszins kopschuw gemaakt hebben, want per saldo onttrekken ze de laatste jaren alleen maar geld uit actief beheerde Emerging Europe fondsen, aldus de Moningstar-anslist. In totaal hebben ze per eind april 2015 8,7 miljard euro in dergelijke fondsen gestoken. Maar dat was vier jaar geleden ongeveer het dubbele. De afgelopen vier jaar onttrokken beleggers een slordige 2 miljard per jaar.
| Fonds | YTD % | 3 jaar % |
| Invesco Emerging Europe Equity | 30,85 | 5,12 |
| Pictet-Eastern Europe | 24,55 | 2,63 |
| Aberdeen Global Eastern European Eq | 23,58 | 7,64 |
| KBL Key Eastern Europe | 22,79 | -0,04 |
| BGF Emerging Europe | 21,90 | 6,50 |