Nu de wereldeconomie in rustiger vaarwater lijkt te zijn gekomen, maar de autonome groei vooralsnog beperkt blijft, proberen grote ondernemingen via fusies en overnames hun marktpositie te versterken.
Ze worden daarbij geholpen door een stevig gevulde oorlogskas.
In één keer barstte het feest weer los: in februari kondigden Comcast en Time Warner Cable een fusie van 45 miljard dollar groot aan, gevolgd door de overname van het circa 50 man grote bedrijf WhatsApp door Facebook voor 19 miljard dollar.
Vervolgens liet de farmasector van zich horen: Bayer lijft voor 14,2 miljard dollar in cash de consumentendivisie van het Amerikaanse Merck in en Pfizer heeft 106 miljard dollar over voor AstraZeneca, terwijl GlaxoSmithKline en Novartis aan het kwartetten zijn geslagen door voor 7 en 14 miljard dollar over en weer activiteiten van elkaar over te nemen.
‘De afgelopen maanden was er een stevige discussie over de vraag of bedrijven wel of niet zouden beginnen met investeren, met het aan het werk zetten van de cash. Nu de cyclische krachten vat krijgen op de wereldeconomie, het ondernemersvertrouwen stijgt en de financiering makkelijker wordt, zal ook de stijging van het aantal fusies en overnames doorzetten,’ zegt Andrew Milligan, hoofd wereldwijde strategie van Standard Life Investments.
Volgens het dataresearchbureau Dealogic is in de VS in de eerste drie maanden van dit jaar voor maar liefst 638 miljard dollar gefuseerd en overgenomen.
Kapitaal aan het werk
Die sterk toegenomen fusie- en overnamehonger verrast niet. Het bedrijfsleven heeft de kredietcrisis aangewend om intern orde op zaken te stellen. En dat gebeurde met resultaat.
Amerikaanse bedrijven hadden zoveel geld op de balans staan, dat zij vorig jaar maar liefst 800 miljard dollar uitgaven aan de inkoop van aandelen en de uitkering van dividend, maar nu de economie aantrekt, draaien de bestuurders van corporate America de steven: hun balansen zijn conservatief, ja zelfs inefficiënt geworden, stelt Paras Anand, hoofd Europese aandelen van Fidelity Worldwide Investment. ‘Het is inderdaad tijd om het kapitaal weer aan het werk te zetten.’
Cashratio hoog
Het Amerikaanse bedrijfsleven kan zich wat veroorloven. De niet-financiële ondernemingen in de Amerikaanse hoofdindex S&P 500 hebben een oorlogskas van meer dan 1200 miljard dollar. Crisis of niet, de cashratio in verhouding tot de korte termijnschulden is onder Amerikaanse bedrijven sinds 2008 verdrievoudigd, tegen een factor van 1,2 en 1,4 in respectievelijk Europa en Japan.
Hierdoor is de kans groot dat Amerikaanse ondernemingen hun sterke cashpositie zullen gebruiken om hun marktpositie te versterken door Europese bedrijven in te lijven, die relatief lager zijn gewaardeerd.
Een voorbeeld daarvan is General Electric dat bijna 90 miljard dollar aan cash op de balans heeft staan - voldoende om een als vijandig betitelde overname op het Franse Alstom te doen.
Hoewel de acquisities dit eerste kwartaal zeer groot zijn geweest, denkt Anand van Fidelity Worldwide Investment dat er de komende tijd vooral kleinere acquisities in het vat zullen zitten.
‘Bedrijven zijn bezig om hun business te stroomlijnen of om meer focus aan te brengen, zoals je hebt kunnen zien in de pharma waar Novartis zijn vaccins en consumentenbusiness heeft verkocht in ruil voor de oncologie-portefeuille van GlaxoSmithKline. Het doel hiervan is om meer schaal en rendementen op bepaalde terreinen te realiseren en op de langere termijn tot meer organische groei kan leiden.’
Redenen voor herleving M&A-markt
Dat juist dit eerste kwartaal de markt voor fusies en overnames weer is aangetrokken, heeft volgens Standard Life Investments een drietal redenen: de onzekerheid over de economie is sterk afgenomen, de noodzaak tot interne reorganisaties en kostenreducties is verminderd, maar de druk is daarentegen toegenomen om door fusies en overnames marktaandeel te vergroten nu de kans op autonomen groei dankzij een groeiende wereldwijde vraag niet groot wordt geacht.
De herwonnen apetite komt op een moment dat de markt ook kansen voor fusies en overnames biedt. Zo zijn diverse sectoren nog altijd in een fase van schuldenafbouw. Voorbeeld daarvan is nutssector in Europa waar vorig jaar meer dan 30 miljard dollar aan activiteiten en onderdelen is afgestoten.
Gevolgen van regulering
Marktpartijen verwachten dat ze daar mee door gaan, omdat deze sector gemiddeld veel schuld op de balans heeft staan. Ook zorgt volgens Andrew Milligan van Standard Life regulering voor het afstoten van activiteiten, zoals in de nutssector en de telecom het geval is. Door deze overheidsregels staan marges onder druk, wat partijen in deze sector aanzet tot scherpere concurrentie.
Asset managers denken dat er met de sterke cashposities van bedrijven nog veel in het M&A-vat zit. Daarvoor verwijzen ze naar het verleden. Op dit moment vertegenwoordigen fusies en overnames slechts 2 procent van de totale marktkapitalisatie van de wereldaandelenmarkten. In 2007/2008 - en ook in 2000 - was dat 5 tot 11 procent.
Andere M&A-markt dan in 2007
De markt voor fusies en overnames is op dit moment wel heel anders gestructureerd dan in 2007/2008. Weliswaar is de omvang van het aantal deals met meer dan 1200 miljard dollar weer op het niveau van 2007, maar de financiering verschilt sterk van toen.
In dat jaar werden deals vooral in cash gedaan, waartoe bedrijven op grote schaal op de kapitaalmarkten of bij zakenbanken leenden. Cashfinanciering was toen van toepassing op 76 procent van alle deals, nu is het ongeveer 47 procent - wat het laagste niveau is sinds 2001.
Op dit moment wordt daarentegen bijna 20 procent in aandelen betaalt, tegen 8 procent in 2007 - zoals bij de overname van WhatsApp door Facebook het geval was. Een aanzienlijk deel wordt nu in een combinatie van aandelen en cash gefinancierd.
Risico van waardevernietiging
Ook lijkt zich een nieuwe ontwikkeling voor te doen en dat is te danken aan de lage rente. Voor veel bedrijven is dat aanleiding om kapitaal aan te trekken op de bedrijfsobligatiemarkten. Zo is de rente voor een Europese bedrijfsobligatie (BAA) niet meer dan 4 tot 8 procent, in de periode 2000-2007 was dat nog 9 tot 10 procent.
Een voorbeeld daarvan was het Franse Numericable en moedermaatschappij Altice die samen met een obligatielening 16,7 miljard dollar ophaalde om de overname van SFR, het dochterbedrijf van Vivendi, te financieren.
Standard Life denkt dat er aanzienlijke risico’s zijn als bedrijven hun kernactiviteiten of hun kerncompetenties uit het oog verliezen of de schuldpositie opblazen, zoals in de jaren negentig. Dan is het risico groot dat transacties tot waardevernietiging leiden, maar Anand van Fidelity ziet dat gevaar niet.
Nieuwe generatie CEO’s
‘Er is van sprake van veel meer discipline dan in de periode rond 2007. Toen was M&A een doel op zich. Nu is er een generatie CEO’s aan de macht, die conservatief gefinancierd willen zijn, assets afstoten die niet echt bijdragen aan de aandeelhouderswaarde en er echt op uit zijn de ondernemingen sterker, meer gefocust en transparanter te maken. Voor aandeelhouders is dat goed nieuws.’
Beleggers die op de trend van fusies en overnames in Europa willen inspelen, hebben volgens Anand over een breed front mogelijkheden. De nadruk legt hij op franchisers die moeilijk te repliceren zijn of bedrijven met veel intellectuele eigendom. ‘Wij vinden deze bedrijven in de sectoren gezondheidszorg, technologie en consumentengoederen.’
Dit artikel is verschenen in het Fondsnieuws-magazine van mei.