Veel Nederlanders beleggen via beleggingsfondsen in aandelen. Nogal wat beleggers zijn van mening dat een forse exposure op aandelen noodzakelijk is. Aandelen bieden naar verwachting een hoger rendement dan obligaties. Dit wordt ook wel de risicopremie genoemd.
Historisch gezien is het inderdaad juist dat aandelen een hoger rendement hebben gehaald. Volgens een wat oudere studie van Dimson, Marsh en Staunton varieert de schatting van deze risicopremie tussen de 3,2 procent en 10,6 procent per jaar.
Als gevolg van de recente financiële crisis zal deze schatting ongetwijfeld wat lager uitkomen, maar nog steeds positief zijn.
Compensatie
Waarom zouden beleggers een extra rendement op het beleggen in aandelen krijgen? Het gangbare argument is dat beleggers alleen aandelen willen indien deze een compensatie geven voor het extra risico.
Dit is een mooie veronderstelling, die in de afgelopen eeuw kennelijk waar is geweest, maar er is geen garantie dat dit ook zo blijft. Veel beleggers die bij aandelen gecompenseerd willen worden voor het lopen van risico, kopen namelijk ook staatsloten, die bij een hoog risico juist een negatief verwacht rendement geven.
De gemiddelde uitkering van de staatsloterij bedroeg 67 procent in 2008, ofwel een verwacht negatief rendement van 33 procent. De meeste kopers van staatsloten winnen echter geen prijs en realiseren een verlies van 100 procent.
Te veel plezier
In het licht van het leed van de koper van staatsloten valt de financiële crisis nog wel mee. Kennelijk beleven kopers van staatsloten zo veel plezier aan het anticiperen op rijkdom, die ze naar alle waarschijnlijkheid nooit zullen bereiken, dat ze verder geen compensatie hoeven voor het gelopen risico.
Ook bij aandelen kan dit een rol spelen. Identificatie met het mooie product en het gevoel daar eigenaar van te zijn, kunnen redenen zijn om met wat minder rendement genoegen te nemen. Dergelijke argumenten zijn volgens mij heel herkenbaar bij mensen die aandelen Ajax gekocht hebben of meer recentelijk het bedrijf Saab.
Indien dit allemaal waar is, bestaat het gevaar dat grote groepen individuen op een gegeven moment ook te veel plezier gaan beleven aan het beleggen in aandelen. Daarmee zouden ze op een gegeven moment genoegen kunnen nemen met een negatief rendement op aandelen.
Onderzoek
Wie dit een onzinnig verhaal vindt, moet maar eens de studie van Barber en Odean uit 2000 lezen. In dit onderzoek onder klanten van een grote internetbroker werd vastgesteld dat beleggers die het meest handelen gemiddeld 5 procent minder rendement halen dan beleggers die gemiddeld handelen.
Het is naar mijn mening niet ver gezocht om aan te nemen dat iemand die veel plezier heeft aan aandelen er ook meer dan gemiddeld in handelt. Concluderend stel ik dat voor wat betreft aandelen het niet wenselijk is om het nuttige met het aangename te verenigen.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.