Recentelijk onderzoek van DNB laat zien dat particulieren in de periode 2010-2013 directe beleggingen in aandelen hebben verkocht ten gunste van beleggingsfondsen.
De conclusie is dat de particulier steeds meer de handdoek in de ring gooit op het gebied van het zelf invullen van de individuele beleggingsportefeuille.
Tegelijkertijd zie we dat verzekeraars moeite hebben om zich te handhaven. Statistieken van wederom DNB laten zien dat de bruto premies zijn gedaald van ruim 26 miljard euro over 2006 tot ‘slechts’ 19 miljard euro over 2012.
Imago
Ondanks of misschien wel juist dankzij de discussie over de vermeende hoge kosten van beleggingsfondsen heeft de belegger het vertrouwen niet verloren. Daarentegen worstelt de verzekeringsindustrie met haar imago dat door het verleden van woekerpolissen steeds ernstig beschadigd is.
De fondsenindustrie laat een frisse dynamiek zien. De voortvarende opmars van ETFs is een direct antwoord op de kritiek op hoge kosten. Het provisieverbod doet de beleggingsfondsenindustrie goed. De kosten kunnen daardoor ook voor de traditionele beleggingsfondsen omlaag.
Bovenal is het instituut beleggingsfonds buitengewoon robuust ontworpen. Er wordt geen (of zeer beperkt) gebuik gemaakt van vreemd vermogen en spreiding van de risico’s is de essentie van het fondsbeleggen. Daarnaast is er een lange traditie van transparantie waardoor schandalen relatief zeldzaam zijn.
Concurrentie
Het is jammer dat verzekeraars niet in staat zijn om op dit punt de concurrentie aan te gaan met beleggingsfondsen. Door het matige vertrouwen in de verzekeringsbranche stellen de meeste consumenten de gang naar de verzekeraar uit. Wanneer je pensioen in eigen beheer opbouwt zal dat meestal gaan in de vorm van banksparen en de aanschaf van een lijfrente zal pas bij pensionering overwogen worden.
Toch is een lijfrente nuttig voor een onbezorgde oude dag. Het grote voordeel is dat een lijfrente het risico indekt van het ‘te’ lang leven. Je kunt natuurlijk ook zelf een annuïteit maken door maandelijks een vast bedrag op te nemen vanuit je beleggingsportefeuille.
Maar dan moet je bij hetzelfde rendement tot meer dan 1,6 maal zoveel sparen als iemand die een lijfrente koopt om te voorkomen dat je op je 80ste alsnog een bijbaantje moet zoeken.
Bovendien is een lijfrente een uitstekend middel om een gebrek aan zelfdiscipline te compenseren. Wanneer je vanuit je eigen beleggingsportefeuille zelf een annuïteit wil maken is je grootste probleem dat je tussentijds in de verleiding kunt komen om te veel uit te geven aan nieuwe televisies, auto’s, campers, vakanties, het geven van te veel geld aan je kinderen en noem maar op.
Hopelijk slaagt de verzekeringsindustrie erin om zichzelf opnieuw uit te vinden en transparante, veilige en scherp geprijsde lijfrentes aan de man te brengen.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.