Het is duidelijk dat passief beleggen en in het bijzonder indexbeleggen in populariteit toeneemt.
Dat blijkt onder meer uit het feit dat het beheerde vermogen van Exchange Traded Funds (ETF’s) eind 2009 de psychologisch belangrijke grens van 1000 miljard dollar doorbroken heeft.
De voordelen van indexbeleggen worden bij steeds meer beleggers bekend. Indexproducten hebben lagere kosten en hebben meestal hogere rendementen dan actieve fondsen.
De aanbieders van indexproducten spelen hierop in met een steeds groter assortiment.
Gevaar
Hierin schuilt echter wel een gevaar, omdat beleggers zich meestal laten leiden door het beschikbare aanbod. In de praktijk komt dat erop neer dat een indexbelegger vaak kiest voor een portefeuille met een sterke nadruk op aandelen van grote ondernemingen in de Europese of Amerikaanse aandelenmarkten, de zogenoemde large caps.
Het aanbod van indexproducten met een focus op small caps voor bijvoorbeeld emerging markets is zeer gering of zelfs volledig afwezig.
Ook voor Europa is het moeilijk om een small cap index product te vinden tegen lage kosten. Beschikbare producten met de aanduiding small cap, zoals bijvoorbeeld de iShares DJ Euro Stoxx Small Cap tracker, blijken volgens de criteria van Morningstar vooral te investeren in mid caps.
Niet verrassend
Op zich is het niet verrassend dat aanbieders van indexproducten zich in eerste instantie richten op large caps. Maar vanuit het perspectief van de belegger is het zeer interessant om ook small caps in portefeuille te nemen. Daarnaast zouden small caps volgens onderzoek op de lange termijn beter presteren dan large caps.
Weliswaar is het risico hoger, maar wijken de prestaties van small caps vaak af van die van large caps waardoor deze in combinatie juist minder risico hebben. Kortom, er zijn goede redenen om small caps op te nemen in de portefeuille. De vraag is alleen tegen welke kosten?
Een indexbelegger kan voor zijn exposure op Amerikaanse small caps goed terecht bij een tracker die gekoppeld is aan de Russell 2000 met een total expense ratio (TER) van nog geen 50 basispunten. Zoals reeds gezegd is het moeilijker om exposure op Europese, Aziatische of Emerging Market small caps te verkrijgen.
De iShare DJ Euro Small Cap Stoxx tracker heeft een TER van 40 basispunten, maar heeft exposure op mid caps.
Keuze van alternatief
Als alternatief zou men een actief fonds kunnen kiezen, zoals bijvoobeeld het ING Europe Small Caps Fund met een TER van 1,45 procent, het Delta Lloyd Europese Deelnemingen Fonds met een TER van 1,46 procent, of het Kempen European Small Caps fonds met een TER van 1,58 procent.
Voor de emerging markets is er een tracker op de MSCI Emerging Markets Small Cap index met een total expense ratio van 74 basispunten. Deze kan helaas niet gekocht worden via Euronext Amsterdam.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.