De consumentenmarkt voor financiële producten is behoorlijk veranderd. De regelgever is druk bezig geweest om allerlei vormen van commissies en kickbacks uit te bannen om af te rekenen met het verleden van door verkoopargumenten gedreven advisering.
Deze nieuwe werkelijkheid begint langzaam door te dringen en zal binnenkort ook gelden voor beleggingsfondsen.
De consument moet advies gaan afrekenen met de adviseur en schrikt daarbij mogelijk van de tarieven. Hij realiseert zich vermoedelijk onvoldoende dat hij goedkoper af is dan vroeger en dat de adviezen objectiever zijn.
Execution only
Noodzakelijke verzekeringen blijven achterwege en er wordt te weinig gespaard om een buffer te vormen voor slechte tijden. Consumenten zullen er vaker voor kiezen om zonder advies producten aan te schaffen, op basis van ‘execution only’.
Dit is niet verkeerd, maar financiële producten zijn vaak complex, zowel in financiële als in juridische zin. Het risico dat een klant op eigen initiatief een verkeerd product aanschaft, is groot.
In het algemeen ben ik wel voorstander van het bevorderen van de financiële kennis bij het brede publiek, maar tegelijkertijd verwacht ik er niet veel van. Mensen kunnen leren, maar een financieel product is gecompliceerd.
Het doorgronden van een product vergt veel omdat het een combinatie vergt van juridische, fiscale, en financiële kennis. Het is een koud kunstje voor een financiële instelling om producten te maken waarvan essentiële onderdelen niet binnen het kennisdomein van de gemiddelde klant vallen.
Voldoende?
Om de gemiddelde consument voldoende bij te scholen, zou deze meerdere avonden per week in de studieboeken moeten duiken. Dan blijft nog de vraag of dat voldoende is.
Bovendien, we verwachten toch ook niet dat een consument alles van verbrandingsmotoren moet weten alvorens deze een auto aan mag schaffen?
Als we het individu meer verantwoordelijk willen maken voor de eigen financiële beslissingen, moeten we het zoeken in het vereenvoudigen van financiële producten en het subsidiëren van onafhankelijke gekwalificeerde financiële adviseurs.
Het afschaffen van de provisies en kickbacks is goed, maar helaas is daarmee het business model van de adviseur grondig om zeep geholpen.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.