Beleggen is een kwestie van vertrouwen. Door het kopen van een aandeel in een onderneming koopt u het recht op een onzekere toekomstige dividenduitkering.
Ook mag u zichzelf wijsmaken dat u op een aandeelhoudersvergadering iets te zeggen zou hebben over het beleid van de onderneming.
Corporate jet
De praktijk is dat u er vertrouwen in moet hebben dat de ondernemingsleiding zich voor u inspant. Het bedrag dat aan de aanschaf van een corporate jet wordt besteed zal nooit meer als dividend kunnen worden uitgekeerd.
Door het kopen van een aandeel in een beleggingsfonds wordt het probleem nog groter: u moet nu vertrouwen hebben in een fondsmanager die namens u vertrouwen gaat hebben in een hele portefeuille van ondernemingen.
Controleren is beter
Beleggen is dus niets voor achterdochtige mensen. Niettemin is het toch wel goed om enige achterdocht te koesteren. Vertrouwen is goed maar controleren is beter.
Om iemand te kunnen controleren is het nodig om toegang te hebben tot gegevens over de beslissingen van de manager. Vanuit dat perspectief is het handig om toegang te hebben tot (half)jaarverslagen, kwartaalberichten, en een regelmatig overzicht van de samenstellling van de portefeuille.
De in Nederlandse genoteerde fondsen bieden deze materialen allemaal aan, alhoewel sommige aanbieders van fondsen het niet altijd even gemakkelijk maken om dit materiaal te vinden. Wat mij als fondsbelegger toch wel verbaast is dat ik nooit een jaarverslag opgestuurd krijg van de fondsen waarin ik beleg.
Madonna of Anita Meijer?
Toch zijn jaarverslagen mede bedoeld om verantwoording af te leggen aan haar aandeelhouders. Ik word geacht dit zelf maar bijelkaar te sprokkelen, en zelf maar uit te vinden wanneer en waar de aandeelhoudersvergadering is.
Zo heeft men mij nog nooit direct vooraf geinformeerd over een wijziging van de fondsmanager. Dat moet ik altijd uit de krant lezen. Dat is toch gek, want iemand die een kaartje voor een concert van Madonna koopt zal doorgaans ook teleurgesteld zijn wanneer onverwacht Anita Meijer op het podium blijkt te staan.
Rechtstreeks communiceren
De fondsindustrie zou op dit punt best wel een steentje bij kunnen dragen aan het herstel van het vertrouwen van het algemene publiek in financiële producten en de financiële sector door rechtstreeks met de eigen klanten te communiceren over belangrijke zaken.
Daarnaast probeer ik zoveel mogelijk te beleggen in fondsen waarbij het mogelijk is om juridische acties te ondernemen.
Alhoewel ik niet onmiddelijk zal aanbevelen om naar de rechter te stappen, is het wel prettig om te weten of uw fonds onder Nederlands toezicht staat. Het is toch een stuk praktischer om via de AFM te proberen uw gelijk te halen.
U kunt in uw eigen taal klagen, en met een beetje mazzel kunt u zich aansluiten bij een groep eventuele gedupeerden.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.