De snelle en massale opkomst van de Exchange Traded Funds suggereert dat actief beleggen ten dode is opgeschreven.
Actieve fondsen underperformen hun passieve tegenhangers, en hebben hogere kosten. Kortom we zouden allemaal dus passief moeten beleggen. Er is één probleem, passief beleggen bestaat niet.
Met passief beleggen bedoelen we vaak het volgen van een op marktkapitalisatie gewogen beleggingsportefeuille, bij voorkeur op één van de bekende indices.
De grote vraag is alleen: welke index? Nemen we alleen de grootste 30 Europese aandelen? We zouden eigenlijk een bredere spreiding willen.
Het aantal passieve producten is inmiddels zo groot geworden, dat een juiste keuze hieruit een probleem op zich is. Natuurlijk kan men ook hierbij weer gaan beleggen op basis van marktkapitalisatie, maar een fatsoenlijke wereld ETF met ook small- en midcaps aan boord is nauwelijks te vinden.
Bovendien kan men zich afvragen of een portefeuille beperkt moet blijven tot aandelen. Op dit moment neemt bijvoorbeeld de belangstelling voor goud als beleggingsinstrument weer toe. De performance over de afgelopen jaren was dan ook vaak beter dan die op aandelen.
Goud
Ook goud kun je conform het idee van passief beleggen op basis van marktkapitalisatie toevoegen aan de portefeuille. De vraag blijft of het wel een beleggingsobject is.
Misschien moeten we dan ook postzegels toevoegen. Onderzoek van Dimson en Spaenjers in de Journal of Financial Economics suggereert dat postzegels over de periode 1900-2008 een rendement hadden van zo’n 7 procent.
Niet zo goed als dat van aandelen, maar volgens deze auteurs een waardevolle toevoeging.
Zo zijn er tal van voorbeelden te verzinnen van ver of minder ver gezochte beleggingsobjecten die aan het universum toegevoegd zouden kunnen worden. We denken bijvoorbeeld aan schilderijen, edelmetalen, commodities, tulpenbollen, diverse verzamelobjecten, etc..
De passieve belegger zou deze in principe allemaal aan willen schaffen op basis van marktkapitalisatie, iets wat niet altijd even gemakkelijk is.
Actieve keuze
Kortom, de belegger zal een hele belangrijke strategische keuze moeten maken, namelijk uit welke objecten zijn of haar beleggingsuniversum bestaat. Dit is een actieve keuze, en deze keuze is vermoedelijk veel belangrijker dan de keuze actief of passief beheer voor de aandelen portefeuille.
De standaard profielportefeuilles van banken bevatten deze exotische categorieën niet.
Persoonlijk zou ik de meeste van deze minder gebruikelijke beleggingsinstrumenten niet in mijn eigen portefeuille willen hebben, maar ik kan mij best voorstellen dat er waardevolle ideeën tussen zitten.
Ik heb op dat punt dus een actieve keuze gemaakt. Passieve beleggers laten deze beslissingen aan de samenstellers van de beleggingsprofielen en de makers van marktindexen over. In dat opzicht zijn deze beleggers inderdaad passief.
Auke Plantinga is universitair hoofddocent aan de faculteit economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.