Iedere adviseur start bij een nieuwe klant met het opstellen van een beleggingsprofiel. Door antwoorden op een lijst vragen wordt vastgesteld hoeveel risico een klant eigenlijk wil dragen voor een bepaald verwacht rendement. De meeste banken en vermogensbeheerder gaan hierbij uit van één profiel voor een klant.
Afgezien van de vele onzinaspecten van zo’n profiel en de manier waarop het gebruikt wordt (al eens iemand ontmoet met een hoog risicoprofiel die in neerwaartse markten nog voor een groot deel in aandelen wil zitten??), mist er in een beleggingsprofiel vaak een heel belangrijk aspect: verschillende horizonnen.
Meerdere doelen
Hoe risicobereid een klant ook is, hij heeft meestal verschillende doelen en daarmee samenhangend vaak verschillende horizonnen. Voor het appeltje voor de dorst bijvoorbeeld een jaar of 5 tot 10, voor zijn pensioen meer dan 20 jaar, en voor korte termijn uitgaven (studie van de kinderen, vervanging van een wasmachine) misschien 1 tot 2 jaar.
Het is daarom van belang om onderscheid te maken naar de verschillende doelen en dan per doel een profiel op te stellen. Ook is het van belang de klant duidelijk te maken hoe met verschillende horizonnen om te gaan. Bij beleggen voor je pensioen moet je niet iedere dag naar de koersen kijken.
Misschien zelfs niet ieder jaar. Sommige beleggingen moeten de tijd krijgen om te rijpen. In de begeleiding van dit proces zit echt toegevoegde waarde van een adviseur. Helaas gaat deze ook vaak mee in de waan van de laatste weken of het laatste jaar. Het aanraden van fondsen die bovenaan de korte-termijn performance lijstjes staan is helaas een nationale hobby geworden…
Alternatieve invulling
Vaak wordt de gewenste horizon op dezelfde manier versleuteld in de beleggingsmix: korte horizon, meer obligaties; lange horizon, meer aandelen. Het kan echter een heel goed idee zijn om voor een korte horizon soms wel veel te beleggen in risicovolle categorieën of juist geheel in cash. Lange termijn kan het soms een heel goed idee zijn om voor een bepaalde periode veel meer in obligaties belegd te zijn.
Eigenlijk zou daarom niet zozeer naar de traditionele aandelen/obligaties-mix gekeken moeten worden, maar bijvoorbeeld naar andere aspecten. Bij een lange horizon kan men bijvoorbeeld best in illiquide beleggingen stappen en daarmee de premie voor illiquiditeit opstrijken.
Als men het zitvlees heeft om in crisistijden de prijsvolatiliteit (bij illiquide beleggingen is er dan vaak sprake van heftige overreacties in de prijzen) te doorstaan, dan zijn beleggingen als private equity, hypotheken en asset-backed securities vaak een heel goed idee.
Andere insteek fondsen
Afgezien van de adviseurs die moeten zorgen dat men met verschillende horizonnen per klant kan werken, moet er ook qua invulling door de fondsbeheerders wat gebeuren. Zij moeten fondsen gaan maken voor verschillende horizonnen, niet alleen maar voor de korte termijn. Dit zal gezien de vaak korte termijn horizon van de meeste fondsbeheerders nog een hele klus worden.
Daan Potjer is COO van Dynamic Credit en lid van de Raad van Advies van B.A. van Doorn & Comp.