Indexfondsen (zoals ETFs) hebben een grote vlucht genomen, en terecht. Het is zo langzamerhand voldoende bewezen dat indexfondsen gemiddeld genomen altijd een beter rendement genereren dan actief beheerde fondsen.
Het belangrijkste aspect van indexfondsen is dat ze een index repliceren. Dat repliceren moet natuurlijk wel kunnen. Voor indices van liquide aandelen en obligaties, zoals de S&P 500, de AEX en de Barclays Euro Government Bond index, is dat geen probleem. In hun enthousiasme om steeds meer markten beschikbaar te maken via hun fondsen, zijn de aanbieders van indexfondsen echter ook uitgeweken naar beleggingscategorieën waar de liquiditeit van de onderliggende instrumenten een goede replicatie van een index niet echt mogelijk maakt.
High yield
Een voorbeeld hiervan is high yield. Om indexfondsen voor deze categorie te kunnen maken werden aangepaste indices gemaakt, die de meest interessante, maar ook minst liquide, obligaties simpelweg negeerden.
Deze zogenaamde ‘investable indices’ gaven de beleggers daarmee niet echt het rendement dat de beleggingscategorie normaal gesproken zou opleveren, maar toch nemen velen dat voor lief vanwege de liquiditeit en de lage kosten van het indexfonds.
Stap te ver
Die liquiditeit van de indexfondsen geeft beleggers een soort schijnzekerheid dat ze altijd, tegen een lage spread, uit kunnen stappen. Het lijkt er echter op dat de aanbieders van ETFs nu een grote stap te ver zijn gegaan:
Binnen vastrentende waarden zijn er door de lage rentes weinig mogelijkheden om een aantrekkelijk rendement te behalen. Bovendien zijn veel beleggers bang dat de rente op staatsobligaties gaat stijgen, waardoor de prijzen daarvan en ook die van bedrijfsobligaties zullen dalen.
Leveraged loans
Aanbieders van indexfondsen hebben een gat in de markt gezien en hebben ETFs op ‘leveraged loans’ gelanceerd. Leveraged loans zijn leningen aan bedrijven die al veel vreemd vermogen hebben en worden typisch beheerd in CLO’s (Colleteralised Loan Obligations).
De rente is meestal ‘floating’ en ze hebben dus geen last van stijgende rente zoals gewone bedrijfsobligaties (in tegendeel zelfs). De leningen hebben normaal een zo goed als niet bestaande secundaire markt en het beheer vereist veel onderzoek en kennis.
Door de komst van ETFs op leveraged loans is het handelsvolume van de onderliggende leningen in het eerste kwartaal van 2013 50 procent hoger dan in het eerste kwartaal van 2012 (150 miljard dollar versus ongeveer 98 miljard dollar), terwijl leveraged loans ETFs maar 20 procent van de totale beleggingen in deze categorie vertegenwoordigen.
Bovengemiddelde invloed
De marginale stroom heeft dus een bovengemiddelde invloed op de volumes en op de koers van de onderliggende instrumenten.
Wie gaat deze leningen kopen als iedereen ineens weer uit deze ETFs wil stappen en in een andere markt wil beleggen..? Juist. Indexfondsen zijn mooie producten, maar dan wel alleen voor liquide markten.
Daan Potjer is senior manager bij Dynamic Credit
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.