In een wereld waar de gevolgen van menselijke emoties dagelijks het nieuws bepalen, proberen sommigen hier juist zo ver mogelijk van weg te blijven.
Het uitschakelen van de emotie wordt vaak gebruikt als het argument om te beleggen op basis van kwantitatieve modellen.
PhD’s in vakken als mathematische natuurkunde en analisten met een vergelijkbare achtergrond, gebruiken financiële tijdreeksen om hun modellen te bouwen, om daar vervolgens geld mee te gaan beheren. Omdat bijvoorbeeld de warmtetheorie uit de natuurkunde lijkt op het Black-Scholes model kunnen quants met een niet-economische achtergrond vaak makkelijk omgaan met financiële modellen.
Beursgoeroes
Veel beleggers weten hoe zij zelf gedreven worden door psychologische drijfveren zoals het niet willen nemen van verliezen, het luisteren naar beursgoeroes en een overmatige focus op de thuismarkt (vraag een willekeurige fondsbeheerder in Londen of New York maar wat de huidige stand van de AEX is…). Hoe fijn is het daarom als je een model kan ontwikkelen waarmee je in kan spelen op deze trekjes van de mens.
Ook is de hoeveelheid nieuws die op mensen afkomt onmogelijk door een persoon te volgen. Uit deze nieuwsbrij, de zogenaamde ‘big data’, kan een computer met de juiste modellen wellicht wel net dat specifieke bericht of die trend oppikken voordat de markt dit meeneemt in de prijsvorming.
Er zijn dus verschillende redenen te verzinnen waarom computermodellen een belegger van vlees en bloed zouden moeten kunnen verslaan. Vaak produceren hierop gebaseerde strategieën in back-tests, en ook voor een periode ‘live’, heel mooie rendementen.
Uitgewerkt
Het blijkt echter dat altijd, een keer, het model niet meer werkt.
In het begin wordt het niet werken uitgelegd als een kleine afwijking, als het aanhoudt worden er vaak wat parameters aangepast en uiteindelijk zal na nog langere tijd van slechte resultaten het model afgedankt worden. De psychologische effecten van dit proces op een quant zijn overigens niet te onderschatten.
Net als meer gangbare beleggingsstrategieën met een focus op bijvoorbeeld groei of small caps, geldt ook dat voor vrijwel alle kwantitatieve modellen er een tijd en een markt is, en geen universele toepasbaarheid. Voor een goede belegger is het wellicht wel mogelijk in te schatten hoe een bepaalde niet-kwantitatieve stijl zal doen in verschillende stadia van de marktcyclus. Het inschatten wanneer een kwantitatief model wel of niet zal werken is daarentegen puur gokken.
Diversificeer!
Zoals zo vaak geldt: er is niet één markt, of één stijl die altijd werkt, dus moet men diversificeren. Het is best mogelijk een tijd lang de vruchten te plukken van een kwantitatieve strategie, als men er maar rekening mee houdt dat het een keer mis gaat.
Een leven waar altijd alles volgens een model verloopt zou ook vreselijk saai zijn!
Daan Potjer is COO van Dynamic Credit en is lid van de Raad van Advies van B.A. van Doorn & Comp.