Daar stond ik dan. De warme muts met oorkleppen stevig in mijn hand. Mijn schoonmoeder had die speciaal opgezocht voor het geval dat. Het was 11 uur ‘s avonds. De avondzon voelde nog heerlijk warm. Het was 22 graden in Anchorage. Gevolg van de opwarming van de aarde?
Op uitnodiging van Shell was ik naar Alaska afgereisd. Om meer gevoel te krijgen bij de voorgenomen boringen in de wateren van ‘the Arctic’. Er is veel te doen om het onderwerp. Vanwege de risico’s, de milieu-aspecten, de invloed op de lokale bevolking en discussie over energiezekerheid.
Ik had het geluk het ‘leaderships-team’ van Shell te mogen ontmoeten. Heren en dames met een indrukwekkende staat van dienst en ontegenzeggelijk een berg aan kennis en kunde. Hun verhaal in het kort:
De wereldbevolking groeit van 7 miljard nu naar 9 miljard mensen in 2050. Daarnaast neemt de welvaart toe in opkomende landen. Dat gaat gepaard met een grote vraag naar (betaalbare) energie. Tegelijkertijd is er sprake van een energietransitie. Een belangrijkere rol voor hernieuwbare energie zoals wind- en zonne-energie. De relatieve vraag naar olie neemt af (van circa 40 naar 25 procent van de totale energiemix) maar de absolute vraag blijft gelijk. Oftewel: de komende 35 jaar blijft olie een belangrijke rol spelen in ons leven.
‘Risico’s beperkt’
Naar schatting ligt 22 procent van de onontdekte en bruikbare olievelden in het Arctisch gebied. En het meeste daarvan ligt ‘offshore’. Logisch dus om daar te gaan boren volgens Shell. Waarbij ze aangeven dat de risico’s beperkt zijn. Enerzijds om dat er niet zo diep geboord gaat worden als bijvoorbeeld in de Golf van Mexico, waardoor er sprake is van een normale druk. Anderzijds omdat Shell zegt veel aan risicopreventie te doen en een uitgebreid plan en mogelijkheden heeft wanneer het toch mis gaat. Dat laatste heb ik met eigen ogen mogen zien. Een team dat lokaal klaarstaat en getraind is voor het moment dat het nodig is. Maar na ‘Moerdijk’ en de ‘kras’ op de Fennica ben ik niet geheel gerustgesteld.
En dat het mis kan gaan is een van de belangrijkste argumenten van de tegenstanders van de boringen. Daarbij wordt geschermd met onderzoek door BOEM (Bureau of Ocean Energy Management). Zij geven aan dat het hypothetische risico van een ‘oil-spill’ in dit gebied 75 procent is. En de gevolgen zijn dan letterlijk niet te overzien. Gewoon omdat er hierover te weinig kennis is. En ik heb gemerkt dat er überhaupt te weinig kennis is over oliewinning en de werking van risico-mitigerende maatregelen (zoals dispergeermiddelen) onder deze omstandigheden.
Het tweede argument van tegenstanders is dat het winnen uit nieuwe olievelden de noodzaak kleiner maakt om op zoek te gaan naar alternatieve energiebronnen. Waardoor de energietransitie naar hernieuwbare energie langzamer gaat. En dat terwijl hernieuwbare energie een belangrijke pijler is van het plan om de opwarming van de aarde onder de 2 graden te houden.
‘Thank God for Shell’
Tijdens mijn bezoek heb ik ook de lokale bevolking mogen ontmoeten. Alaska is opgedeeld in een soort ‘bedrijven’. Met de inwoners als aandeelhouders. Zij hebben een financieel belang bij het doorgaan van oliewinning. In hun levensstijl hebben zij zich aangepast aan de rijkdom die het winnen van olie, op het land, met zich meebracht. Nu deze inkomstenbron opdroogt moeten ze op zoek naar alternatieven. En de voorgenomen boringen in zee bieden een uitkomst. ‘Thank God for Shell’ was een letterlijke uitspraak. Of dat garant staat voor de mening van de gehele lokale bevolking valt te betwijfelen…
Shell neemt een risico. Ze zijn gewaarschuwd. Als het nu mis gaat is dat funest voor de reputatie en de beurskoers. Maar mogelijk ook voor de lokale flora en fauna. Ik ben niet blij met de actie van Shell. Vandaar dat wij met ze hierover in gesprek zijn. Gedekt door president Obama, die zich ontpopt tot wereldleider op gebied van klimaat gaan ze vooralsnog verder. It giet oan!
Dennis van der Putten is hoofd verantwoord beleggen bij Actiam, voorheen SNS Asset Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.