Verantwoord beleggen is van alle tijden. Het schijnt dat de Quackers de grondleggers hiervan zijn. Al in de achttiende eeuw besloot deze religieuze Amerikaanse beweging om niet te investeren in slavernij of oorlogstuig. Het eerste ethische beleggingsfonds komt ook uit de Verenigde Staten.
In 1928 werd het Pioneer Fund opgericht. Het fonds stelde Christenen in staat om beleggingen in ‘zondige’ bedrijven te voorkomen.
Daarmee vergeleken is verantwoord beleggen in Nederland relatief laat op gang gekomen. Sinds 1993 kunnen particulieren beleggen in het ASN Aandelenfonds, waarbij rekening gehouden wordt met sociale, ethische en milieucriteria. De Hollandse Koopmansbank (voorloper van Actiam) schreef in datzelfde jaar in haar jaarverslag:
“De meerwaarde die de Hollandsche Koopmansbank u kan bieden, is de mogelijkheid om het vermogen van uw organisatie op een maatschappelijk verantwoorde wijze te beleggen. Rekening houdend met de toekomst, met het milieu, met schonere produktiemethoden, met woon-, leef- en arbeidsomstandigheden”.
Deze tekst van bijna 25 jaar oud zou ook vandaag de dag voor veel ondernemingen een sprong voorwaarts zijn.
Zembla
Veel financiële instellingen hebben al stappen gezet, met een enorme versnelling in 2007. In maart dat jaar was er namelijk een televisie-uitzending van Zembla over beleggen in clusterbommen. Deze uitzending vormde zelfs het beginpunt van een wettelijk verbod op dergelijke investeringen.
In tegenstelling tot de Quackers, was bij deze instellingen de voornaamste drijfveer om een verantwoord beleggingsbeleid op te stellen niet het geloof dat je ‘goed’ moest doen. Het was vooral een kwestie van het voorkomen dat je op een negatieve manier in de media terecht kwam. Want een tweede Zembla debacle moest worden voorkomen. Dit tijdperk ligt binnenkort achter ons. Althans, als het aan DNB ligt.
DNB heeft als missie om zich sterk te maken voor financiële stabiliteit en daarmee bij te dragen aan duurzame welvaart in Nederland. Sinds eind 2015 lijkt het erop dat DNB extra focus heeft op verantwoord beleggen. Na eerder onderzocht te hebben wat klimaatverandering kan betekenen voor de financiële stabiliteit, heeft DNB nu onderzoek gedaan naar duurzaam beleggen in de Nederlandse pensioensector. DNB schrijft:
Verschuiving
‘Duidelijk is dat de aandacht voor duurzaam beleggen verdiept. Waar het aanvankelijk gedreven werd door de reputatierisico’s die maatschappelijk als ‘fout’ gepercipieerde beleggingen met zich meebrengen, zien we het accent nadrukkelijk verschuiven van reputatierisico naar financieel risico en naar financiële kans. Duurzaamheid is daarmee op de agenda gekomen als onderdeel van de risicobeheersing én als goede en kansrijke investering.’
Verder geven ze een aantal aanbevelingen mee aan de pensioensector. Twee daarvan luiden een nieuwe trend in (of een versnelling):
- Zet in op meer transparantie rond duurzaam beleggen
- Integreer duurzaamheid verder in het risicomanagement van de beleggingsportefeuille
En hoewel het ‘slechts’ aanbevelingen zijn, gaat DNB er vanuit dat ze worden opgevolgd. Het onderzoek wordt volgend jaar opnieuw gedaan maar dan onder verzekeraars.
Hiermee luidt DNB het einde van een tijdperk in. Een tijdperk waarin verantwoord beleggen gericht was op het voorkomen van reputatierisico’s. In het tijdperk dat voor ons ligt is dat niet meer genoeg. Beleggers zullen gedwongen gaan na denken over kansen en risico’s vanuit een verantwoord perspectief. Ik geloof dat dat op langere termijn betere portefeuilles oplevert. Hulde daarvoor aan DNB!
Dennis van der Putten is hoofd verantwoord beleggen bij Actiam, voorheen SNS Asset Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.