De aandelenmarkten beleefden het slechtste derde kwartaal sinds 2011. In een aantal beursindices zijn de beurskoersen met meer dan 20 procent ten opzichte van de top dit jaar gedaald, waardoor er formeel sprake is van een bearmarkt.
De aanduiding bearmarkt is semantiek. De koerscorrectie in de DJ Stoxx 600 Europe in 2011 registreerde destijds een daling van 291,16 naar 214,89 (-26,2 procent). Hierna continueerde de bullmarkt.
De vraag is nu of de bullmarkt in Europese aandelen wordt hervat, want de recente koersdaling vanaf de hoogste naar de laagste notering dit jaar bevindt zich rond de bearmarktgrens van -20 procent. Mogelijk geeft de oktober-expiratie dit jaar het verlossende antwoord.
Naast prijstechnische aspecten spelen ook tijdtechnische aspecten een rol. In de natuur is het proces van groei en verval vaak zichtbaar op basis van gulden snede verhoudingen. Hierin speelt de Fibonacci-getallenreeks een dominante rol. Deze getallen zijn 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89 enzovoorts. Wat opvalt in de koersgrafiek van de Europese DJ Stoxx 600 index is onder andere het feit dat de correctie in 2011 de koersstijging vanaf 2009 corrigeerde met 61,8 procent. Dit is het percentage dat men uiteindelijk verkrijgt door de opeenvolgende Fibonacci-getallen op elkaar te delen.
In de wereld van de gulden snede is het bestaan van ‘gouden rechthoeken’ een bekend fenomeen om de ‘gouden spiraal’ te verkrijgen (= driedimensionale actie-/reactie). Indien de DJ Stoxx 600 index zich houdt aan de wiskundige wetmatigheden van actie en reactie, dan mag in de week van de optie-expiratie of de maandag erop een markant draaipunt worden verwacht. Er zijn dan vanaf de bodem in 2009 precies 345 handelsweken verstreken en ligt de bodem van de aandelencorrrectie in 2011 precies op het 38,2 procent Fibonacci-ratio (= 132/345).
De recente intraday bodemniveaus in de DJ Stoxx 600 index in augstus (331,98) en september (335,44) komen overeen met het 61,8 procent Fibonacci-retracement tussen de bodem in 2011 en top in 2015. Het exacte koersniveau is 336,31 dus mogelijk is de bodem gezet. Maar de maand oktober is berucht vanwege vlagen van grote beurspaniek in het verleden. In die situatie mag een bodem worden verwacht rond 316 (= 61,8 procent van bearmarktbodem in 2009 naar bullmarkttop in 2015).
Edward Loef is een onafhankelijk technisch analist en in de VS geregistreerd als Certified Financial Technician bij de International Federation of Technical Analysts (IFTA).