Op 5 november 2015 luidde de aanhef van mijn bijdrage ‘1997/1998 voorspelt 2016’. In die column werd gerefereerd aan de overeenkomsten tussen het koersverloop van de Amerikaanse dollar in het najaar van 1997. Was er in het derde kwartaal van 1997 sprake van een Azië-crisis, dit keer was het China die voor een crisissfeer zorgde.
Op basis van repeterende koerspatronen in de US dollar index zou het beursjaar 1998 een gids zijn voor 2016. De geschiedenis is een buitengewoon nuttige gids voor de toekomst, omdat het ons veel leert over de massapsychologie. De omstandigheden in de tijd verschillen weliswaar, maar de menselijke reacties (lees: emoties) zijn doorgaans hetzelfde.
Neem als voorbeeld het voorjaar 2015 waarin de aandelenmarkten in een staat van euforie verkeerden. Neem in acht de bezorgdheid die ontstond na de onverwachte vrij val van de aandelenkoersen eind augustus. Hierop volgde de ontkenningsfase die enkele dagen later op 3 september 2015 werd aangekondigd. Aan de hand van de koersgrafiek van de MSCI USD World index werd via de Moving Average Convergence Divergence indicator (MACD) het voortschrijdend inzicht via een histogram van de massapsychologie in kaart gebracht. De conclusie luidde dat na de bezorgdheid vlak na een significante top meestal de ontkenningsfase volgt van een naderende grotere marktomslag.
Met veel ongeloof heeft menig beursexpert en centrale bankiers de dramatisch slechte start van het aandelenjaar 2016 gadegeslagen. Nooit eerder begon een beursjaar in aandelen zo slecht als in januari. Het was dan ook logisch om in de volgende fase van de emotiecyclus van de beurs in februari ‘angst’ te registeren. Hierop volgde zoals gebruikelijk weer een nieuwe opleving, maar de toon was inmiddels wel gezet. En de Amerikaanse dollar kwam onder druk zoals verwacht mocht worden op basis van de langetermijn cyclus.
Nog niet te laat!
De fase die volgt op ‘angst’ wordt gekenmerkt door wanhoop. De voorpagina van het Duitse weekblad Der Spiegel van 11 juni toonde een smeekbede aan de Britse kiezer ‘Bitte geht nicht!’. Nu de afloop van het Britse Brexit-referendum bekend mag het geen verrassing zijn als in de statistisch moeilijke beursperiode mei tot en met oktober er een moment komt waarop de wanhoop culmineert in paniek en capitulatie.
Langetermijn beleggers met enig historisch besef herinneren zich ongetwijfeld het tumultueus verlopen beursjaar 1998 als de dag van gisteren. Het was het jaar waarin de AEX van top naar bodem bijna 40 procent koersverlies leed. Natuurlijk roept dit scenario de nodige weerstand op om als een mogelijkheid te accepteren. Maar na vorige week zou iedere fondsmanager, vermogensbeheerder, beleggingsadviseur en particuliere belegger moeten proberen open te staan voor de boodschap die uit de koerspatronen in de grafiek wordt afgegeven. Het is nog niet te laat om kennis te nemen van het belangrijkste en meest betrouwbaar beoordeelde trendomkeerpatroon in de technische analyse. Het (H)oofd(S)chouderpatroon in de Europese DJ Stoxx 600 index waarschuwt voor een mogelijke koersimplosie (zie grafiek).
Menigeen heeft wellicht moeite om zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden, maar meestal gebeurt dat pas massaal indien zich een (levens)bedreigende situatie voordoet. De fundamentele analyses en waarschuwingen voor een Brexit-uitslag geven nu argumenten om de voorspellende kracht van historische koerspatronen in de technische analyse serieus te nemen.
Edward Loef is een onafhankelijk technisch analist en in de VS geregistreerd als Certified Financial Technician bij de International Federation of Technical Analysts (IFTA).