Tijdens de meest recente poging om de eurocrisis te bestrijden zijn twee zaken duidelijk geworden: nationale belangen prevaleren boven solidariteit en deze nationale drijfveren worden gevoed uit een conflicterende visie hoe de crisis bestreden moet worden.
Het is nu de vierde keer dat de Europese leiders met veel bombarie aankondigen dat zij een heuse bazooka hebben waarmee ze de belagers van de financiële markten de mond kunnen snoeren.
Elke keer weer blijkt de bazooka een waterpistool zonder water te zijn. De laatste versie van de bazooka was vooral een poging van Duitsland en Frankrijk (met de welwillende hulp van Italië) om de andere EU-landen te domineren.
Inflatie of depressie
De uitgesproken dominantie van Duitsland komt voort uit het trauma van hyperinflatie dat de Duitsers hebben opgelopen in aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Zij moeten niets hebben van de Amerikaans/Britse aanpak van de huidige crisis die gericht is op stimulering van de groei door middel van fiscale en monetaire maatregelen. De Angelsaksen vrezen het deflatiespook; de Duitsers het inflatiespook.
Lessen
Tijdens de crisis van de jaren dertig werden, onder leiding van President Roosevelt’s New Deal, forse stimulerende maatregelen genomen om de groei aan te zwengelen. Dat lukte, maar het leidde tot onvermijdelijke tekorten op de overheidsbegroting en zorgen dat de inflatie onbeheersbaar op zou lopen.
Zij die het inflatiespook meer vreesden dan het deflatiespook, drongen aan op bezuinigingsmaatregelen. Zij kregen hun zin maar het gevolg was een forse economische krimp in 1937 en 1938. De krimp leidde tot een handelsoorlog en massawerkloosheid.
In die tijd hadden landen hun munten gekoppeld aan de goudprijs. Toen de groei terugviel, konden zij hun munten niet devalueren om de groei te stimuleren.
Duitsland
Vooral Duitsland kwam in de problemen. Toen de Duitse banken (met als eerste Danatbank, als gevolg van het faillissement van Credit Anstalt) begonnen om te vallen, drongen de Britten aan op een noodfonds om de crisis te bezweren.
Dat werd afgekeurd door de dominante financiële partijen onder leiding van Frankrijk. Duitsland moest maar eens fors gaan bezuinigen, zo was het devies. Dit heeft uiteindelijk geleid tot de opkomst van een extreme politieke leider geleid en de wereld heeft een hoge prijs betaald voor de economische orthodoxe starheid.
De euro is vergelijkbaar met de inflexibele goudstandaard en de Duitse houding vergelijkbaar met de Franse opstelling tijdens de jaren dertig. Hopelijk herhaalt de geschiedenis zich in de komende jaren niet.
Fred Huibers is Fondsmanager HEK Value Funds.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.