Twee exogene schokken hebben de markten de afgelopen weken getroffen: de eerste, maatschappelijk en politiek, door de volksopstanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, de tweede, seismisch en nucleair, met de verwoestende
aardbeving en tsunami en de zwaar beschadigde kerncentrale in Fukushima in Japan.
Deze gebeurtenissen deden zich voor terwijl het klimaat op de markten juist zo zonnig was, zowel voor wat betreft de macroeconomische ontwikkelingen als het nieuws over bedrijven. Bedrijven hebben uitstekende resultaten bekendgemaakt en het vertrouwen is hersteld.
Dit wordt weerspiegeld door de stijgende investeringen en de toenemende fusie- en overnameactiviteit. Deze positieve signalen voorkwamen echter niet dat de aandelenmarkten terrein verloren, vanaf hun hoogtepunten half februari, met dalingen tussen de 7 procent voor de S&P 500 en 25 procent voor de Nikkei.
Aankoopkansen
De beide schokken hebben niets gemeen, behalve het feit dat zij van buiten de markt zelf komen. Op de korte tot middellange termijn zullen hun gevolgen voor de financiële markten waarschijnlijk fundamenteel verschillend zijn.
De marktreacties in Japan op de problemen om de situatie in de beschadigde reactoren in Fukushima onder controle te krijgen, grensden aan een algemene paniek, die op de zeer korte termijn een aantal aantrekkelijk aankoopkansen opleverde.
Wat dan ook de uiteindelijke gevolgen van de natuurramp en de effecten ervan op de Japanse economie zijn, een daling van meer dan 20 procent in marktkapitalisatie in het land was duidelijk niet gerechtvaardigd.
De gebeurtenissen hebben eens te meer bewezen dat lage aandelenwaarderingen geen bescherming bieden tegen ernstige verliezen op korte termijn. Ondanks het feit dat Japanse aandelen op slechts 1 maal de boekwaarde zijn gewaardeerd, met een verwacht rendement van 15 procent op jaarbasis, zijn er aanzienlijke verliezen opgetreden.
Ten eerste moet de strategische vermogensallocatie van beleggers zodanig zijn gestructureerd dat deze bestand is tegen wijzigingen in waardering die voortvloeien uit externe schokken, zelfs zware of gelijktijdige, en dat de belegger hierdoor niet slecht slaapt. Deze stap biedt beleggers hun eerste verdedigingslinie tegen volatiliteit.
Rendementsdoelen
In het ideale geval is de allocatie zodanig opgebouwd dat de gewenste rendementsdoelen worden behaald, terwijl tegelijkertijd het risicobeheer wordt geoptimaliseerd door middel van spreiding. Hier worden de zaken ingewikkelder.
Het fenomeen globalisatie heeft ertoe geleid, dat internationale spreiding van de vermogensallocatie de risico’s in mindere mate beperkt dan in het verleden, vooral gedurende de korte tijd waarin exogene schokken de meeste schade aanrichten.
Beleggen in langetermijntrends is een andere optie. Deze trends worden gekenmerkt door aanhoudende, geleidelijke veranderingen in structurele factoren (zoals demografie, levensstijl, regulering en het milieu) met het potentieel voor groei op lange termijn, onafhankelijk van kortstondige of speculatieve schommelingen.
In schone energie bijvoorbeeld staan de sterke groeiperspectieven van de sector steeds meer op de voorgrond in vergelijking met de toestand van de wereldeconomie, omdat de olie- en kolenprijzen stijgen. Op een ander niveau kunnen wij stellen dat de winter kort zal zijn, maar de lente misschien voortduurt en dat wij moeten leren om te gaan met de hieruit voortvloeiende onzekerheid.
Yves Bonzon is chief investment officer van Pictet Wealth Management. Deze column heeft in de Fondsnieuws-special van april gestaan.