Oliver Wyman en Morgan Stanley publiceerden onlangs een nieuw rapport over de markt voor beleggingsfondsen. Daarin werd onder meer gekeken naar de levensvatbaarheid van actieve fondsen, waarvan een kwart minder dan 50 miljoen dollar onder beheer heeft.
Een dergelijke schaal is te klein. Deze fondsen komen daarom in aanmerking voor liquidatie. Behalve door omvang worden actieve fondshuizen ook bedreigd door een verschuiving naar passieve producten, zoals etf’s en door een aanhoudende druk om de fees te verlagen.
Hoe anders waait de wind in de etf-sector, waar wereldwijd nieuwe records worden bereikt. Al 37 maanden op rij is sprake van een positieve netto-instroom. In februari had de wereldwijde sector 6699 etf’s en etp’s geregistreerd, met 12.646 beursnoteringen en 3844 miljard onder beheer. Daarvoor waren 300 providers verantwoordelijk, die actief waren op 66 beurzen in 57 landen.
Ondanks de groei doet zich in de etf-business echter een vergelijkbaar verschijnsel voor als in de rest van de fondsindustrie, namelijk schaalproblemen: 59 procent van de producten heeft minder dan 50 miljoen dollar onder beheer. De bulk van het beheerde vermogen concentreert zich in een beperkt aantal producten: slechts 513 etf’s en etp’s — oftewel 8 procent van het totaal — hebben meer dan 1 miljard dollar onder beheer. Deze producten hebben samen 3200 miljard dollar onder beheer, oftewel 83,4 procent van het totaal beheerde vermogen in deze sector.
Als de successen van etf’s in de Verenigde Staten en Europa worden vergeleken, dan springen de verschillen nog meer in het oog: de Amerikaanse markt is 24 jaar, de Europese is 17 jaar oud, terwijl het beheerde vermogen in de VS 2758 miljard dollar bedraagt, tegen 620 miljard in Europa.
Versnippering
Een ander belangrijk en vaak onderschat verschil is dat de VS één land is, terwijl de 22 landen in Europa waar etf’s worden verhandeld, verschillen in wet- en regelgeving, valuta, talen, type producten, type beleggers en daarbovenop zeer uiteenlopende uitdagingen kennen op het terrein van distributie.
Het nettoresultaat hiervan is dat het in Europa veel kostbaarder is om etf’s te exploiteren dan in de VS en dat het moeilijker is om vermogen te vergaren en schaalvoordelen te behalen. Dat belangrijke verschil tussen beide markten wordt duidelijk aan de hand van onderstaande cijfers: in februari 2017 kende de Amerikaanse etf-markt 1995 producten, die samen 2758 miljard dollar onder beheer hadden, en waren op drie beurzen slechts 109 providers actief.
In de VS hebben 904 producten met een beheerd vermogen van minder dan 50 miljoen dollar een te geringe schaal, terwijl er inmiddels al 314 producten zijn die meer dan 1 miljard dollar onder beheer hebben en samen goed zijn voor 2519 miljard, hetgeen meer is dan 91 procent van het totaal.
In Europa daarentegen waren ultimo februari 2233 etf’s en etp’s geregistreerd, met 7025 noteringen van 58 providers in 22 landen. Totaal beheerde vermogen: 620 miljard euro. Van dit totale aanbod heeft 75 procent, oftewel 1285 producten, minder dan 50 miljoen dollar onder beheer en zijn er slechts 137 producten die meer dan 1 miljard dollar beheren (6 procent). Deze 137 producten zijn samen goed voor 386 miljard dollar aan beheerd vermogen, hetgeen iets meer dan 62 procent van de totale markt is.
Die versnippering maakt de Europese etf-markt rijp voor Amerikaanse giganten als BlackRock,State Street en Vanguard — samen goed voor 70 procent van de 3800 miljard dollar aan wereldwijd etf-vermogen.
Deborah Fuhr, managing partner van ETFGI, een onderzoeksbureau in Londen. Zij wordt beschouwd als een van de grootste experts van de ETF-markt.