Op 21 januari werd bekend dat Morningstar de rating van het SNS Nederlands Aandelenfonds had verlaagd van neutraal naar negatief. Morningstar gaf als reden voor de negatieve rating een ‘aanhoudende gebrek aan actief beheer van de portefeuille’ op.
Morningstar stelde vast dat het fonds van SNS een ‘active share’ had van slechts 6 procent! Active share meet in hoeverre de posities van een fonds afwijken van de index.
Een active share lager dan 20 procent kwalificeert een fonds als passief. Beleggers zijn dan goedkoper af door in een simpele indextracker te beleggen. Volgens Morningstar berekent SNS de belegger 0,53 procent aan kosten terwijl de gemiddelde AEX-tracker slechts 0,31 procent kost.
Geen enkele toegevoegde waarde
Het fonds van SNS behaalde over de afgelopen vijf jaar een jaarlijks rendement van 6,77 procent, terwijl de AEX gedurende dezelfde periode een jaarlijks rendement van 7,99 procent behaalde (na aftrek van de kosten van een AEX-tracker). SNS voegt dus met dit fonds geen enkele waarde toe.
Het SNS Nederlands Aandelenfonds is bepaald geen uitzondering. De meeste ‘actief’ beheerde fondsen blijven dicht bij de index. Op deze wijze blijven de fondsmanagers nooit te ver achter bij de index zodat beleggers niet massaal hun geld weghalen bij het fonds. Echter, deze stiekeme indexknuffelaars zullen uiteindelijk worden weggevaagd door de goedkopere indexfondsen.
iShares
BlackRock had dat als eerste in de gaten toen het in 2009 iShares kocht van Barclays. Beleggers zullen in de toekomst pas willen betalen voor actief beheerde fondsen wanneer die ook daadwerkelijk actief beheren. Een fonds kan pas ambiëren een index te verslaan wanneer de posities in het fonds fors afwijken van diezelfde index. Dit vereist een goed beleggingsproces, een geconcentreerde portefeuille en een fondsmanager die zelf een groot deel van zijn spaargeld in het eigen fonds belegt.
Een voorbeeld van een goede beleggingsstijl is het consequent beleggen in ondergewaardeerde aandelen. Zelfs de meest verstokte discipelen van de Efficiënte Markt Hypothese geven toe dat een portefeuille die met een goed proces belegt in ondergewaardeerde aandelen op termijn beter zal presteren dan de index.
Diversifieer niet overmatig
Een tweede vereiste is dat het fonds niet overmatig diversifieert. Een fonds zal geen beter resultaat behalen wanneer het in meer dan 50 aandelen belegt. Warren Buffett maakt korte metten met de misvatting die diversificatie heet door te stellen dat: ‘Diversification is protection against ignorance. It makes little sense if you know what you are doing.’
Tot slot is het uiteraard van belang dat de fondsmanager zelf fors investeert in zijn eigen fonds. Pas dan is het belang van de fondsmanager gelijk aan dat van de klant. Wanneer de fondsmanager weet wat hij doet, kan dit nooit een probleem zijn…
Econoom Paul Rosenstein-Rodan deed wat dat betreft de volgende observatie. ‘In the building practices of ancient Rome, when scaffolding was removed from a completed Roman arch, the Roman engineer stood beneath. If the arch came crashing down, he was the first to know. Thus his concern for the quality of the arch was intensely personal, and it is not surprising that so many Roman arches have survived.’
Hans Betlem is chief investment officer bij IBS Capital Management.