Ongeveer 97 procent van de wetenschappers is het er over eens dat klimaatverandering wel degelijk het gevolg is van menselijk handelen. Doorgaan met de huidige manier van produceren en consumeren brengt onze toekomst in gevaar.
Natuurlijk is er ook een minderheid die daar anders over denkt. Met helaas daaronder de President van het land met de meeste uitstoot van broeikasgassen.
Wat moet je hier nu als belegger mee? Nou gewoon, wat je met alle informatie doet die betrekking heeft op beleggingsbeslissingen: gezond verstand gebruiken. En dan is het niet zo heel ingewikkeld.
Kansrijkere businessmodellen
Het is essentieel om bij beleggingsbeslissingen na te gaan wat de kern is van het verdienmodel van het bedrijf of project waarin wordt belegd. De basis van een inschatting daarvan is gebaseerd op het wereldbeeld van de belegger zelf: gelooft hij bijvoorbeeld in bepaalde opkomende markten of de toekomst van een bepaalde technologie? Deels is dit te objectiveren aan de hand van onderzoek. Maar voor een groot deel is dit ook ‘gut feeling’. Onderbuikgevoel. Normatief. Want veel onderzoeken zullen niet tot een eensluidende conclusie komen over die toekomstige ontwikkelingen.
Bij duurzaam beleggen komt daar nog wat bij. Een deel van de beleggingsopties wordt bij voorbaat al uitgesloten. En dan niet vanwege het verdienmodel, maar op basis van de niet-duurzame effecten die het businessmodel met zich meebrengt. Dit is het normatieve standpunt van de duurzame belegger: niet-duurzame bedrijfsmodellen zijn slecht voor onze toekomst.
Dit standpunt wordt echter steeds minder normatief. Het naleven van het klimaatakkoord zorgt voor steeds meer maatregelen waardoor verduurzaming wordt afgedwongen. Niet-duurzaamheid wordt daardoor ook financieel steeds minder aantrekkelijk. Dat is ook wat centrale banken ‘stranded assets’ zijn gaan noemen.
Duurzame verdienmodellen zijn daarom steeds kansrijker. Hernieuwbare energie, bedrijven die komen met duurzame alternatieven voor fossiele materialen of businessmodellen die draaien om langer gebruik, intensiever gebruik en hergebruik van materialen en producten: circulaire businessmodellen. Voor deze duurzame businessmodellen geldt echter ook hetzelfde als voor alle businessmodellen: een deel van de trends die de toekomst bepalen zijn lastig te voorspellen.
Discussies over niets
Mede door steeds meer klimaatbewustzijn is er de laatste jaren ontegenzeglijk sprake van een forse groei van duurzaam beleggen. Ook klimaatrisico’s, als een van de onderdelen hiervan, worden door beleggers en centrale banken steeds beter in kaart gebracht. Duurzaam beleggen is echter nog zeker geen mainstream. Twee redenen: rendementsmisverstanden en kortetermijnafwijking van beleggers.
Eerst het rendementsmisverstand. En dan heb ik het even over het beperkte begrip van financieel rendement. Er bestaat nog altijd de misvatting dat duurzaam beleggen gepaard zou gaan met een lager rendement dan conventioneel beleggen en telkens als duurzame fondsen een keer slechter presteren wordt daar op gewezen. Inmiddels kan die discussie in de vuilnisbak. Een zeer uitgebreide wetenschappelijke studie heeft al het onderzoek over de afgelopen bijna vijftig jaar naast elkaar gelegd.
De conclusie: duurzame beleggingsfondsen scoren gemiddeld iets beter dan een conventionele benchmark. En dan niet alleen als het gaat over klimaateffecten. Beleggingen waarbij gekeken wordt naar de ecologische kant van duurzaamheid, de sociale kant en de governance-kant scoren gemiddeld vaak beter.
Dan de kortetermijnafwijking. Veel beleggers gaan alleen voor de korte termijn. Als de olieprijs weer stijgt, doen oliebedrijven het op korte termijn beter op de beurs. Als de automarkt aantrekt en elektrische auto’s (nog) niet concurrerend zijn, doet automotive het goed. Op korte termijn. Maar de vraagstukken waar onze wereld mee geconfronteerd wordt kennen geen korte termijn oplossingen. Die vragen een lange termijn visie en commitment van beleggers, zonder de hijgerige korte termijn focus op snel rendement. Korte termijn rendement kan alleen maar bestaan door een hypotheek op onze toekomst.
Hans Stegeman is econoom en werkt bij Triodos Investment Management.