In de afgelopen decennia was het voornamelijk kommer en kwel voor de Europese boeren met lage prijzen en marges op hun producten.
Geen wonder dat boeren moeite hadden om een partner te vinden. Het vooruitziecht was: ard werken voor weinig geld. Maar niet alleen het populaire TV-programma “Boer zoekt vrouw” zorgt voor een omslag. De prijzen voor landbouwproducten stijgen al enkele jaren zeer sterk en deze trend zal voorlopig aanhouden.
Het lijkt een uitgekauwd argument om de opkomende markten als oorzaak te noemen voor deze prijsstijgingen. Maar dat is simpelweg de belangrijkste factor.
Middenklasse
Toename van welvaart en ontwikkeling van de middenklasse betekent hogere consumptie van vlees en gevogelte. Die toename van onder andere de veestapel moet worden gevoed en dat duwt de prijzen van graan en soja en dergelijke omhoog.
Als je uitgaat van 50 tot 100 miljoen nieuwe consumenten per jaar dan is de rekensom snel te maken. Andere argumenten voor hogere voedselprijzen, zoals het gebruik ervan voor biobrandstof en ook de toename van speculatie in de agri-derivaten zijn vast ook van belang, maar zeker niet het meest belangrijk.
Ik verwacht dat we in de komende jaren een herhaling van de productie-explosie van de jaren tachtig zullen zien. Toen hanteerde de Europese Unie minimumprijzen voor een hele reeks landbouwproducten, die aanzienlijk hoger lagen dan het wereldwijde prijsniveau.
Boterbergen
Als gevolg hiervan steeg de productie in Europa enorm en ontstonden de fameuze boterbergen en wijnplassen. De EU wist zich geen raad met deze overproductie en kon dit probleem alleen wegwerken met subsidiering van export en zelfs het vernietigen van voorraden.
Het dumpen van de Europese overschotten zorgde op zich weer voor lagere wereldvoedselprijzen, met een spiraal van hogere boterbergen en steeds lagere wereldprijzen tot gevolg.
Toen de EU besloot het systeem te wijzigen voor het steunen van de landbouwers door middel van directe inkomenssteun, smolten de voorraden weg als boter in de zon. Er werd zelfs betaald voor het braak laten liggen van landbouwareaal.
Prikkel
Nu de prijzen voor landbouwproducten sterk zijn gestegen, zal dit een grote prikkel geven voor Europese boeren om de productie sterk op te voeren.
De volatiliteit van de prijzen is niet echt een probleem omdat de boeren de agri-derivaten kunnen gebruiken om hun verkoopprijzen op het gewenste moment vast te zetten. Als de EU verstandig is, zal het de stijgende prijzen gebruiken om de huidige subsidies aan de sector te verminderen.
De hele agrarische sector is fors aan het investeren in nieuwe apparatuur en verbetering van de teelmethodes. De koersen van bedrijven als Deere, ADM en Syngenta zijn al aanzienlijk gestegen op deze vooruitzichten.
De Europese consumenten zullen blijven klagen over de stijging van de voedselprijzen, maar de boer zal geen gebrek meer hebben aan mogelijke partners voor het gezamenlijk runnen van een winstgevend bedrijf.
Hendrik Jan Tuch is portefeuillemanager Staatsobligaties bij F&C Groep.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.