2010 was weer geen goed jaar voor NASA, de Amerikaanse overheidsorganisatie die verantwoordelijk is voor ontwikkeling van de ruimtevaart. De laatste space shuttle werd in de mottenballen gelegd, waardoor de VS nu afhankelijk is van de Russen om nog bij het ISS te komen.
Ook was er veel controverse rond een NASA-onderzoek waarbij bacteriën zouden zijn ontdekt die ook op andere planeten kunnen leven. De NASA lijkt er een handje van te hebben om een hype te creëren rond haar eigen onderzoek, met veelal opgeklopte verwachtingen of resultaten.Met een jaarlijks budget van rond de 19 miljard dollar zou je denken dat de NASA de drijvende kracht is achter de toekomst voor de ruimtevaart, maar dat valt zwaar tegen.
Echte innovaties heeft de NASA al jaren niet laten zien, terwijl NASA-onderzoek in de zeventiger jaren juist als een vliegwiel diende voor bijna de hele industriële sector. Het gebrek aan technologische doorbraken treft ons allemaal en NASA lijkt zich als een grote bureaucraat te gedragen, die vooral bestaande budgetten verdedigd.
Vliegwieleffect
Gelukkig is er in de laatste jaren een alternatief gevonden: het uitloven van een prijs. In 2004 heeft de X Prize Foundation een cheque van 10 miljoen dollar overhandigt aan de makers van de SpaceShipOne. Met dit ruimteschip heeft Mojave Aerospace Ventures binnen twee weken tweemaal een virtuele ruimtereis gemaakt met een bemanning van drie personen.
Het uitloven van deze prijs was een enorm succes. 26 verschillende teams participeerden in de strijd die in het totaal meer dan 100 miljoen dollar investeerden in de ontwikkeling van hun ruimtevloot.
Bovendien zijn door de wedstrijd een aantal organisaties opgestaan die zich nu gaan richten op de commerciële ruimtevaart. De verwachting is dan ook dat binnen enkele jaren particulieren een ticket kunnen kopen voor een korte ruimtereis. Ook zullen de kosten voor het lanceren van satellieten sterk dalen. Deze positieve neveneffecten zijn precies het vliegwieleffect wat ik eerder noemde.
Het uitloven van prijzen is effectief gebleken voor het stimuleren van technologische ontwikkeling. Zo was de ontrafeling van het menselijke DNA ook het resultaat van concurrerende teams die allemaal op zoek waren naar de snelste methode.
Iets voor farmaceutische bedrijven?
Misschien is het organiseren van wedstrijden waarbij teams elkaar bestrijden de oplossing voor de farmaceutische bedrijven die weinig nieuwe producten in hun pijplijn hebben zitten. Ook deze sector heeft te kampen met bureaucratie binnen hun onderzoeksafdelingen.
In plaats van het nog meer nastreven van consolidatie, zou de nadruk moeten komen liggen op het stimuleren van research binnen kleine onderzoeksgroepen. Wellicht kan de farmaceutische sector een voorbeeld nemen aan de ruimtevaart en kan Nederland een toonaangevende positie innemen op het gebied van farmaceutisch onderzoek?
Hendrik Jan Tuch is portefeuillemanager Staatsobligaties bij F&C Groep.
Na afloop van een majeure economische en financiële crisis is er altijd weer een herstel. Beleggers zouden ook in een crisis scherp moeten letten op dat herstel en zoeken naar kansen om hiervan te profiteren. In deze reeks columns geeft Tuch voorbeelden van dergelijke kansen en hoe deze kunnen worden herkend.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.