Voor veel beleggers is alleen al de gedachte aan Japan als rolmodel lachwekkend.
Toch zouden Europese beleggers veel baat kunnen hebben bij een studie naar het markteffect van demografische ontwikkelingen en beleidsmaatregelen in Japan. Ten slotte is Europa de volgende regio waar de gevolgen van een vergrijzende bevolking zich laten voelen.
Bijna een jaar geleden schreef ik ook een column over dit onderwerp. Daarin merkte ik op dat de vergrijzing en het relatief behoudende centrale bankbeleid van zowel Japan als de eurozone de obligatierente in deze regio’s waarschijnlijk lang laag zou houden.
Defensieve multinationals
Ook concludeerde ik dat in beide regio’s defensieve multinationals vermoedelijk beter zouden presteren dan locale bedrijven. In dat opzicht is het aardig om te zien dat de best presterende Europese aandelensectoren de afgelopen 12 maanden farmacie en drank/voeding/tabak waren.
De performance over één jaar zegt weliswaar weinig, maar ik denk dat deze trend zich op de lange termijn zal voortzetten. Duurzame winstgroei wordt immers schaars in een ontwikkelde wereld met weinig BBP groei.
De historische ontwikkeling in Japan ondersteunt deze visie. Sinds 1993 hebben Japanse exporteurs het op de beurs aanzienlijk beter gedaan dan de brede Nikkei-index. Ook daar was het blijkbaar lonend te beleggen in bedrijven die exporteren naar de VS en opkomende markten, waar een jongere bevolking nog veel consumeert, terwijl een oudere bevolking meer geneigd is te sparen, bang voor een uitholling van de pensioenregelingen
Verschillen
Natuurlijk zijn er ook grote verschillen tussen Japan en de eurozone. Eén daarvan is het gebrek aan homogeniteit in de eurozone. Het gaat Duitsland voor de wind, maar Cyprus is bijna bankroet. En waar Spanje en Griekenland weer langzaam aan concurrentievermogen lijken te winnen, doet Italië na de verkiezingen een stap terug in de tijd.
Tot nu toe speelt de ECB in deze lappendeken een cruciale rol door zichzelf als ‘lender of last resort’ te positioneren, als de lijm die de eurozone bij elkaar houdt. Maar zal deze rol als ‘vangnet’ voldoende blijken te zijn?
In dat verband is het interessant om te zien wat nu in Japan gebeurt, waar de centrale bank de deflatie wil gaan bestrijden door een royaal gebruik van de geldpers, een duidelijke breuk met het verleden. Anders dan Japan kennen we in de eurozone nog steeds inflatie, tegenwoordig grotendeels het gevolg van belastingverhogingen door bezuinigende overheden.
Tijdelijk
Dit is een tijdelijk verschijnsel, omdat je de btw niet elk jaar kunt verhogen. De inflatie van de eurozone is onlangs al gedaald tot 1,8 procent. Een verdere daling is zeer waarschijnlijk. De vraagt werpt zich op: zal Japan ook in dit opzicht een ‘rolmodel’ worden? Zal de ECB meer moeten doen om de economie te stimuleren? Ik denk het wel!
Ad van Tiggelen is senior strateeg van ING Investment Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.