Aandelenmarkten in de opkomende wereld hebben dit jaar veel last gehad van de snel dalende wereldgroei.
In het voorjaar kwamen eerst de Verenigde Staten onder druk. De escalatie van de eurocrisis zorgde er vervolgens voor dat recessie-angsten weer de kop opstaken, voor Europa, maar ook voor de VS. En net als in 2008 kwam uiteindelijk ook China aan de beurt.
Gevoeligheid voor negatieve wereldhandelsgroei en twijfel over de mogelijkheden tot effectieve stimulering van de binnenlandse vraag duwden de Chinese aandelenmarkt flink naar beneden in de afgelopen maanden. Zorgen over Chinese groei verklaren voor een groot deel waarom opkomende markten sterk zijn achtergebleven bij ontwikkelde markten dit jaar.
Maar waar Europa blijft doormodderen en niet in staat lijkt de muntunie van de ondergang te redden, zet China inmiddels grote stappen in de richting van een stevig pakket aan stimuleringsmaatregelen.
Lokale overheden
De eerste signalen zijn duidelijk. Lokale overheden mogen voor het eerst sinds begin jaren 1990 weer hun eigen obligaties uitgeven. Het kapitaal wordt bestemd voor infrastructuurinvesteringen.
Deze beslissing kwam vorige week en was de eerste beleidsstap die erop gericht is om de binnenlandse vraag te stimuleren. Inmiddels wordt er ook gewerkt aan de eerste versoepeling van kopersrestricties op de woningmarkt en is er een ondersteuningspakket voor kleinere bedrijven aangekondigd.
Voor beleggers in opkomende markten zorgt de positieve dynamiek in China aan de ene kant en de malaise in Europa aan de andere kant voor hoofdbrekens.
De gevoeligheid voor verbeterende groeiperspectieven in China is groot, gezien het belang van China als hoofdafnemer van exporten in de opkomende wereld. Denk aan de ijzerertsexporten in Brazilië, de olie in Rusland of soja in Argentinië. Dus als beleggers meer vertrouwen krijgen in effectieve stimuleringsmaatregelen in China, dan is dat een sterk positief signaal voor opkomende markten als beleggingscategorie.
Crisis in de eurozone
Het probleem alleen is dat het mogelijk positieve effect van China volledig uitgewist kan worden door een verdere escalatie van de crisis in de eurozone.
Het risico voor banken en de totale economie in Europa is groot, zolang nationale leiders het niet eens kunnen worden over een duurzame oplossing van het schuldenprobleem.
Dit systeemrisico is zo overweldigend dat het moeilijk is om beleggingsbeslissingen te nemen op basis van andere ontwikkelingen buiten Europa, zoals het recente goede nieuws uit China.
Normaal gesproken, als de grootste afnemer van grondstoffen in de wereld begint met een grootschalig stimuleringsbeleid, dan kijkt een belegger meteen in de richting van markten als Rusland en Brazilië.
Risicobereidheid
Maar diezelfde twee markten zijn behalve gevoelig voor veranderingen in grondstoffenprijzen, minstens zo gevoelig voor de bereidheid bij beleggers om risico te nemen.
En wie wil er nu risico aan zijn portefeuille toevoegen op het moment dat de eerste banken in Europa beginnen om te vallen en een geloofwaardig beleidsantwoord vanuit Berlijn en Parijs vooralsnog uitblijft?
Maarten-Jan Bakkum is beleggingsstrateeg opkomende markten bij ING Investment Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.