In februari zijn de olieprijzen met circa 10 procent gestegen. Tegelijkertijd bleven de markten voor wereldwijde aandelen de weg omhoog volgen, waarbij uitgerekend de oliegevoelige cyclische aandelen het voortouw namen.
Het is duidelijk dat beter dan verwachte groeicijfers en omvangrijke schepping van liquiditeit een groter effect hadden dan de hoge olieprijzen.
Historisch gezien hebben aandelenmarkten altijd goed kunnen omgaan met stijgende olieprijzen, zolang die stijging maar geleidelijk was en het gevolg van een toenemende vraag.
Wanneer de olieprijzen echter heel snel stegen (30 procent omhoog in drie maanden) of de stijging het gevolg was van verstoringen in het aanbod, kregen de aandelenmarkten altijd te maken met een terugval.
In dat licht bezien was het positivisme van beleggers in februari ongewoon, aangezien de olieprijzen een aanzienlijke opwaartse beweging lieten zien die niet volledig kon worden verklaard uit vraagfactoren. Andere grondstoffenprijzen stegen in deze periode nauwelijks.
Iran
Het is dan ook waarschijnlijk dat de stijging van de olieprijzen deels het gevolg was van de toenemende spanningen rond Iran. Maar dan nog is de geopolitieke risico-opslag in de olieprijs minder dan 10 dollar, wat weinig is vergeleken met de verwachte gevolgen van een aanbodontsporing, die de prijzen met 30 dollar of meer kan opstuwen.
Het positivisme van vorige maand was niet alleen te zien bij beleggers, maar ook bij consumenten en bedrijven. Zo was de procentuele stijging van het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten nog hoger dan de stijging van de benzineprijs aan de pomp!
Dit gedrag kan alleen worden verklaard uit de ongekende stimulerende maatregelen van ‘s werelds belangrijkste centrale banken.
Beleggers maken zich minder zorgen over de olieprijzen als ze zich geen zorgen over het liquiditeitsaanbod hoeven te maken. Daarnaast heeft ook de sterke banencreatie in de VS bijgedragen aan het sentiment.
Bescherming
Na het sterke begin van het jaar worden de aandelenmarkten kwetsbaar voor winstneming. Een verdere uitbraak van de olieprijzen kan daarvoor als excuus gelden.
Een door olie veroorzaakte correctie zou tot een volledige omkering van de recente sectorperformance leiden, waarbij de ‘cyclicals’ zouden dalen en de ‘defensives’ relatief stand zouden houden. Alleen de grote oliemaatschappijen bieden echt bescherming tegen een dergelijk scenario.
Concluderend verwacht ik niet dat de recente stijging van de olieprijzen een onmiddellijke bedreiging vormt voor het sentiment op de aandelenmarkten.
De stijgende lijn is (nog) niet steil genoeg en de zorgen over het aanbod (nog) niet groot genoeg om de positieve effecten van de liquiditeitsschepping en de redelijke economische bedrijvigheid teniet te doen.
Een voortzetting van de huidige prijstrend moet echter als een risicofactor worden gezien, zeker nu het momentum in de liquiditeitsschepping zijn piek lijkt te hebben bereikt en er in de eurozone verkiezingen in het verschiet liggen.
Ad van Tiggelen is senior strateeg van ING Investment Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.