Beleggers moeten oppassen voor banken die op de fles gaan. Zij beoordelen het risicoprofiel anders dan de toezichthouder.
In een afstudeerscriptie op de Erasmus School of Economics blijkt dat de bekendste risicomaatstaf die banktoezichthouders gebruiken, de zogenoemde Tier 1 ratio, nauwelijks relevant is voor beleggers. De toezichthouder moet zich afvragen waarom beleggers hier niet naar kijken.
Het eigen vermogen van banken dient als buffer om crediteuren van een bank te beschermen bij faillissement. Het is de bedoeling dat de aandeelhouders eerst hun geld verliezen en daarna pas de spaarders en obligatiehouders.
Nauwelijks relevant
De toezichthouder stelt daarom eisen aan het de hoeveelheid aanwezig eigen vermogen. Echter, dit minimum blijkt nauwelijks relevant voor obligatiebeleggers.
Obligatiebeleggers kijken naar de aanwezige hefboom. Dit is de ratio van het eigen vermogen van een bank ten opzichte van geld dat een bank leent. Een hogere hefboom verkleint de buffers en vergroot het risico voor obligatiehouders.Het is opmerkelijk dat de hefboom die banken gebruikten steeds groter werd in aanloop naar de crisis.
De hefboom is niet dezelfde maatstaf als de Tier 1 ratio die gehandhaafd wordt door de toezichthouder, De Nederlandsche Bank.
Niet te verifiëren
Het minimum kapitaal volgens de toezichtregels houdt rekening met risicowegingen. Deze zijn voor een buitenstaander niet direct te verifiëren en afhankelijk van modellen.
Bovendien zijn de eisen procyclisch: het benodigde kapitaal wordt lager als de kredietverliezen laag zijn en het benodigde kapitaal stijgt tijdens een recessie. Omdat er vanuit academische hoek kritiek is op het gebruik van risicomodellen in het toezicht, vind ik het wel geestig dat beleggers er niet al teveel waarde aan lijken te hechten.
Beperk de hefboom
In de Verenigde Staten beperken toezichthouders de risico’s van banken door de hefboom te beperken. Het lijkt me goed dit beleid hier ook te voeren, hoewel de hefboom hier misschien wat groter moet zijn dan in Amerika.
Dit omdat het type leningen dat Europese banken verstrekken anders is dan in Amerika. Ook toezichthouders willen de hefboom beperken in de Bazel 3-eisen. Het is alleen onzeker of de eisen in Europa wetgeving worden.
Meer informatie
Ook kunnen beleggers beter hun werk doen wanneer er meer informatie is. De kwaliteit van het leningenboek en de samenstelling van de handelsposities zijn bij beleggers eigenlijk onbekend.
Zeker bij complexe instellingen moet er vooral op het management vertrouwd worden, op resultaten uit het verleden en op informatie die buiten het jaarverslag wordt gepubliceerd.
Het lijkt mij goed de berg nieuwe regels voor banken nog eens tegen het licht te houden en dan vooral de Tier 1 maatstaf. Scriptanten kunnen verder nog de relevantie onderzoeken van door de banken gerapporteerde informatie.
Jan Frederik Slijkerman is Senior Credit Analist bij Aegon Asset Management.