In het Kamerdebat over het toezicht op het bankwezen zijn belangrijke zaken niet besproken.
In mijn optiek zou de omvang van banken beperkt moeten worden, moet de winstgevendheid omhoog en is meer kapitaal wenselijk. De consequentie is dat krediet duurder wordt.
Mijn betoog voor kleinere banken in Europa maakt het stelsel stabieler. Grote verliezen bij een dochter van een grote bank kunnen de hele bank omvertrekken.
Wanneer grote banken opgesplitst worden in kleinere banken is dit niet het geval. De Nederlandse politiek moet in Brussel daarom pleiten voor het beperken van de groei van megabanken, zoals Citigroup.
Testament bij leven
Ook kan verplicht worden dat banken een testament bij leven opmaken. Hierin staat beschreven wat de strategie van de bank is wanneer er te weinig kapitaal is en welke onderdelen eventueel verkocht worden.
Dit heeft als voordeel dat verliezen de gezonde delen van een bank niet raken. Dit is voor mij een prima alternatief voor kleine banken, alleen wordt er in Nederland niet over gesproken.
Wanneer banken alleen leningen mogen verstrekken (veilige banken) worden de kosten van leningen waarschijnlijk hoger.
De winstgevendheid van banken is helemaal niet zo geweldig als de winstcijfers doen vermoeden.
Bij een gemiddelde bank is de nettowinst als percentage van de totale bezittingen (leningen) tussen de 0,3 en 0,5 procent. Dit is niet de marge op de leningen.
Winstgevende producten zoals het verstrekken van creditcards, consumptief krediet, het begeleiden van beursemissies en de handel voor eigen rekening trekken het gemiddelde omhoog.
Kruisverkopen
Het voordeel van geïntegreerde banken is dus dat ze profiteren van kruisverkopen, wat ik graag zo houd.
De toezichthouder (DNB) wil dat banken meer kapitaal aanhouden. De crisis heeft laten zien dat banken onvoldoende verliezen konden opvangen.
Dit is de belangrijkste les uit de crisis. De nadruk op aandeelhoudersrendement kan aanzetten tot meer risico.
Toezicht kan helpen een aanvaardbaar risico voor de samenleving te bereiken. Het is echter niet mogelijk een veel veiliger bankwezen te verkrijgen zonder dat de marge die bedrijven en consumenten betalen omhoog gaat.
Meer eigen vermogen betekent hogere financieringskosten. Accepteert de politiek dit?
Volgens de toezichthouder gaan banken voortaan dynamische kapitaalbuffers aanhouden om macro-economische onevenwichtigheden op te vangen. Dynamische buffers beperken de kredietverlening tijdens een hoogconjunctuur.
Kan de toezichthouder onafhankelijk conjunctuurbeleid voeren of moet er ook verantwoording over het conjunctuurbeleid afgelegd worden?
Weerstand
Wanneer de kredietverstrekking daadwerkelijk beperkt wordt neemt de weerstand tegen deze maatregel waarschijnlijk toe. Nu is de tijd voor een rustige overweging.
Het financiële stelsel wordt steeds veiliger. Toch zijn banken weinig aantrekkelijk voor aandeelhouders zolang er onzekerheid is over het extra benodigde aandeelhouderskapitaal, tenzij banken meer marge maken. Aan de politiek zijn de keuzes.
J.F. Slijkerman is belegger high yield obligaties bij Aegon Asset Management.