Het kerstverlof bracht voor mij toevallig twee zaken samen. Het IMF rapport Europe, how can Europe pay for things that it cannot afford en het recente boek van Nicolas Stern, The growth story of the 21st century - The economics and Opportunity of Climate Action. Ik verbind ze hieronder met elkaar.
Het boek, The Growth Story of the 21th Century - The Economics and Opportunity of Climate Action, handelt over de dwingende noodzaak en opportuniteiten om de uitstoot van CO2 in sneltempo te doen dalen. De komende decennia zullen immers kritisch zijn indien we wereldwijd klimaatcatastrofes willen vermijden. De kost van niet handelen, overschrijdt de kost van handelen.
Ook ziet de auteur dat de klimaattechnologie snel evolueert. Er liggen volgens hem dan ook grote investeringsopportuniteiten binnen bereik indien we die willen grijpen. Deze zullen op hun beurt een nieuw groeiverhaal opleveren, maar ditmaal groei met veel minder milieuschade, waarmee de link tussen groei en klimaatschade verbroken wordt. De auteur ziet een aantal groeiassen. We overlopen er een aantal en leggen onmiddellijk een link naar Europese bedrijven.
1.1. Duurzame infrastructuur
We spreken over bedrijven die de fysieke netwerken en systemen, nodig voor de energietransitie, bouwen, beheren of financieren. Deze kunnen op korte termijn de energievraag ondersteunen, het aanbod en de economische groei vergroten (cfr. de vele bottlenecks in Nederland en nu ook in België wat nieuwe aansluitingen betreft op het elektriciteitsnetwerk) en de pollutie verminderen. De overheid kan meehelpen om in de transitieperiode lage inkomens te ondersteunen. Fiscale maatregelen kunnen hierbij helpen (denk aan het ondersteunen van de installatie van warmtepompen).
We komen terecht bij bedrijven zoals het Italiaanse Snam (waterstofpijpleidingen en CO2 opslag), Elia Group (grensoverschrijdende netwerken voor energiedragers), het Duitse ThyssenKrupp Nucera (electrolysers), het Franse Air Liquide (koolstofarm waterstof) of het Spaanse Acciona Energie (groene waterstof). Bedrijven gegeven louter ter illustratie.
1.2. Klimaattechnologie en Innovatie
Innovatie zien we in de brede zin: zoeken naar lagere kosten (al doende leert men), energie-efficiëntie, hogere systeemproductiviteit, of hogere rentabiliteit om nieuwe technologieën te introduceren. Op het vlak van klimaattransitie komen we bv. terecht bij het Deense Orsted (hernieuwbare energie), het Franse Schneider Electric (reductie emissies) of het Britse ITM Power (groene waterstof). Ook bij de small-cap bedrijven kunnen we onze gading vinden: AFC Energy (UK-waterstof-brandstofceltechnologie), Groupe Okwind (FR-windenergie), Polenergie (Polen-transitie-activiteiten).
Tot slot spelen ook industriële decarbonisatie, energie-efficiëntie en klimaatfinanciering een steeds grotere rol binnen de energietransitie. Denk aan waterstofinitiatieven zoals HyDeal Ambition (met Engie, Vinci en ArcelorMittal) en NortH2 (met Shell, RWE en Gasunie). Daarnaast zijn er programma’s voor energie-efficiëntie, zoals Energiesprong, waarin onder meer BAM en Saint-Gobain samenwerken aan het verduurzamen van gebouwen. Ook energieprestatiebedrijven, vaak in samenwerking met partijen als Engie, Veolia en EDF, worden belangrijker. Tot slot groeit de rol van klimaatfinanciering via internationale fondsen zoals het Global Climate Fund, waarbij ook partijen als BlackRock en BNP Paribas betrokken zijn.
2. Europe, how can Europe pay for things that it can not afford?
Koken kost geld. Investeren in klimaatvriendelijke oplossingen zal zorgen voor een nieuw dynamisch groeiverhaal, gebaseerd op massale investeringen en hervormingen. Investeren vergt echter kapitaal en daar wringt het schoentje bij veel overheden door hun schuldenberg. In het recente rapport (link) waarschuwt het IMF dan ook voor een forse stijging van onze overheidsschulden indien geen actie ondernomen wordt. Financiële instabiliteit kan het gevolg zijn. De auteurs schuiven een 5-tal oplossingen naar voor: groeibevorderende hervormingen, de eenheidsmarkt verdiepen, efficiëntiewinsten door centralisatie, pensioenhervormingen en private investeringen (met overheidstussenkomsten).
Deze laatste strategie wordt naar voor geschoven in het kader van de transitie naar een koolstofarme en klimaatbestendige economie. Belangrijk in hun aanbevelingen is het belang van het genereren van economische groei. Zonder groei is een afbouw van de schulden heel wat moeilijker, ondanks herstructureringen van welke aard dan ook. En zo leggen we de link met de opportuniteiten van klimaatacties.
3. De Europese Green Deal
In relatie tot de Green Deal zet ik kort de punten uit het Draghi rapport nog eens op een rijtje. De klimaattransitie en economische concurrentiekracht moeten hand in hand gaan. De recente regeringsbeslissing om tussen te komen in de energiekosten van bedrijven kadert o.a. hierin. Het rapport benadrukt dat Europa ongeveer 750 à 800 miljard eur extra per jaar nodig heeft aan investeringen om de doelen te halen. Hier schrijft de heer Draghi over hernieuwbare energie, energie-infrastructuur en klimaattechnologie. Allemaal punten die Nicolas Stern in zijn boek naar voor schuift.
4. Publiek-Private Partnerschappen
Het boek van Nicholas Stern komt tegemoet aan de vraag van het IMF. Het is een dynamisch verhaal van productieve investeringen maar evengoed van innovaties en structurele hervormingen. Publiek-Private Partnerschappen, waarbij overheden en bedrijven samenwerken voor klimaatprojecten, waarbij de private partij ontwerpt, innoveert, bouwt, mee financiert en beheert in ruil voor betalingen van de overheid, kunnen ons vooruithelpen. De recente uitspraak van de CEO van Vopak spreekt boekdelen: ‘We zijn er niet om de energietransitie te subsidiëren.’ Een duidelijke oproep naar de overheden. Toch spreekt hij positief over een energietransitie in volle gang.
Besluit
Wie in 2025 investeerde in bedrijven die bijdragen aan de energietransitie, kan terugkijken op sterke resultaten. Zo steeg de iShares Global Clean Energy Transition ETF met 46 procent in dollartermen. Dat is een duidelijk herstel na de minder rooskleurige jaren daarvoor. Tegelijkertijd lijkt er een nieuw hoofdstuk aan te breken: ‘Made in Europe’ komt eraan. Fatih Birol, het hoofd van het Internationaal Energieagentschap, zei het treffend: ‘Europe has to pick its battles’. Ik ben daarvan overtuigd. De fondsenindustrie heeft een scala aan investeringsmogelijkheden. Geen excuses om niet te beleggen in het klimaatverhaal.
Jan Vergote is onafhankelijk financieel consultant en analist.