Onlangs hoorde ik een anekdote, die ik u niet onthouden wil.
Hij gaat over een man die een bank binnenliep.Bankmanager: ‘Meneer, hoe kan ik helpen?’ Man: ‘Ik zou graag een lening willen hebben voor 75.000 euro.’
Bankmanager: ‘Zeker meneer, de huidige rente van een 30-jarige lening bedraagt 4,50 procent. In 2041 dient u 275.000 euro terug te betalen. Mag ik vragen wat u verdient?’
Man: ‘Nee, maar ik ben van plan om 25.000 euro te beleggen in AEX-aandelen. Die leveren gemiddeld ongeveer 8,50 procent per jaar op. Genoeg om te groeien tot 275.000 euro in 30 jaar tijd.’
Geen garantie
Bankmanager: ‘Maar meneer, u weet toch wel dat markten omhoog als ook omlaag kunnen gaan? Er is geen garantie dat u elk jaar 8,50 procent verdient.’
Man: ‘Ja dat weet ik wel. In sommige jaren zal ik minder verdienen en in andere zal ik meer verdienen, maar gemiddeld moet dit ongeveer 8,50 procent zijn. Kijk, ik heb het jaarverslag van mijn pensioenfonds zeer zorgvuldig gelezen en als iemand alles weet over lange termijn beleggen, dan is het wel mijn pensioenfonds.’
Bankmanager: ‘Meneer, wij hebben absoluut geen probleem om iemand voor 30 jaar tegen 4,50 procent geld te lenen, maar wij denken niet dat een investering in AEX-aandelen voldoende zekerheid geeft, zodat u ons ook daadwerkelijk gaat terug betalen.’
Man: ‘Ik begrijp niet waarom je extra zekerheid wilt hebben. Aandelen gaan elk jaar met 8,50 procent omhoog. Als jullie geld uitlenen tegen 4,50 procent is dat jullie eigen stomme schuld. De werkelijke waarde van deze lening is 8,50 procent. Geef mij nu dus maar mijn lening op 4,50 procent en mijn 50.000 euro bonus.’
Te gek voor woorden
Dit klinkt natuurlijk te gek voor woorden, maar dit is exact wat er gebeurt als een pensioenfonds de toekomstige verplichtingen ten opzichte van pensioengerechtigden gaat waarderen op het rendement van de beleggingen.
Als iemand een pensioen verschuldigd is ter waarde van 275.000 euro, wil die persoon dan dat het pensioenfonds daar 25.000 euro voor aanhoudt? Dit zou met een 8,50 procent jaarlijks rendement natuurlijk voldoende moeten zijn.
Als het rendement echter tekort schiet, dan moet men met de pet in de hand langs bij de werkgever voor een hogere bijdrage of erger: gewoon afstempelen.
Ik ben van mening dat het nog steeds beter is om uit te gaan van een meer conservatieve waardering - zoals de bank dat doet - en zorg te dragen dat het geld ook niet te risicovol wordt belegd.
Andere basis
Natuurlijk is verwacht rendement belangrijk, daar baseert een pensioenfonds immers haar beleggingsproces en eventueel een herstelplan op, maar de waardering van een toekomstige pensioenverplichting dienen een andere basis te hebben.
Natuurlijk is de anekdote volkomen onrealistisch, want waar vind je tegenwoordig nog een bank om naar binnen te lopen? Realistischer is het verhaal waar ik u wellicht een volgende keer over zal bijpraten en dat begint met de zin: ‘Loopt een man een café binnen…’
Jeroen Wilbrink is Investment Director European LDI & Fiduciary bij F&C Groep.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.