Heeft jouw buurman ook een sjoemeldiesel? Of rijd je zelf zo’n Volkswagen met lekker ‘lage’ emissies? Hoe voelt dat? Voel je je bedrogen? Of bezwaard, dat je eigenlijk het milieu meer belast dan je van plan was?
Iedereen spreekt er schande over en het gevolg van de praktijken van Volkswagen en enkele andere autoproducenten is dat er wereldwijd weer meer regelgeving zit aan te komen. De standaard pavlovreactie van overheden en overheidsinstanties; als je je niet aan de regels kunt houden, dan wordt de regelgeving aangescherpt.
Op de kredietcrisis reageerden de verschillende beleidsmakers en overheden met een uitbreiding van regelgeving voor banken: hogere eisen voor kapitaalreserves en de introductie van central clearing zijn enkele van de vele initiatieven die zijn genomen door de verschillende overheden en instanties. Wat de banken en Volkswagen krampachtig onder het tapijt probeerden te vegen, haalden we met nieuwe regels allemaal weer boven tafel.
Pensioenfondsen
Ook voor pensioenfondsen introduceerden we vergelijkbare regels; marktwaardering van verplichtingen bijvoorbeeld, zodat de werkelijke gezondheid van het fonds voor alle stakeholders duidelijk zou zijn.
Maar toen bleek dat niet ieder pensioenfonds een zes op de rapportkaart kreeg, gingen we de regels weer aanpassen. In tegenstelling tot elders in de financiële sector, werd de regelgeving niet sterker: elke aanpassing sinds de oorspronkelijke introductie van het Financieel Toetsingskader (FTK) heeft tot gevolg gehad dat de regels zijn afgezwakt: middelloon, conditionele indexatie, middeling van de berekeningsmethodiek, uitspreiden van kortingen.
Tien jaar na het oorspronkelijke FTK sla ik de krant open en zie de volgende krantenkoppen: ‘De pensioenpremies kunnen weer omlaag door de vergrijzing’ en: ‘De pensioenfondsen moeten weer korten’. Omdat de financiële situatie van de fondsen weer zo belabberd is, stelt de FNV bovendien voor om de rekenrente weer aan te passen. Begrijpt u het nog?
‘Zeg alsjeblieft niet…’
Afgelopen maand in Davos vond er een verhitte discussie plaats over regelgeving, waar ook onze eigen minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem aan deelnam. ‘Zeg alsjeblieft niet dat wij de banken te veel reguleren’, zei de minister. Maar het betoog van zijn gesprekspartner, Stephen Schwarzman van vermogensbeheerder Blackstone, was niet dat er te veel regelgeving was, maar dat de regelgeving die er was, averechts had gewerkt en het Europese bankwezen nog steeds op het ziekbed lag.
Ook bij de pensioenfondsen hebben we jarenlang gesjoemeld met de regels en nu ligt het traditionele eind- en middelloonpensioen op het sterfbed. De regels weer aanpassen is het equivalent van de patiënt met lippenstift en laagje make-up, pruik en zonnebril gezond te verklaren en naar huis te sturen.
Het wordt tijd om afscheid te nemen van de dieselstinker en samen te gaan kijken hoe wij individuele beschikbarepremieregelingen toekomstbestendig gaan maken. Een eerlijk pensioen, versterkt door goede regelgeving. En geen gesjoemel.
Jeroen Wilbrink is de oprichter van Attollo Investment Advisors.