Regelmatig in dit soort columns komen er mensen naar voren die zich uitspreken tegen het gebruik van marktwaarderingen voor pensioenfondsen of verzekeraars.
Ikzelf ben het eens met de tegenstanders van waarderen op marktwaarde dat markten grillig en soms zelfs ‘fout’ kunnen zijn en dat liquiditeit en vraag- en aanbodonevenwichtigheden een verstorend effect op marktprijzen kunnen hebben.
Bovendien deel ik de mening dat gedragsmatige factoren (behavioural finance) bubbels in markten creëren. Ik wil zelfs zo ver gaan dat ik denk dat ‘mark-to-market’ wellicht de ondergang van een aantal bedrijven zoals LTCM, Enron of Lehman Brothers heeft veroorzaakt.
Essentieel
Maar om nu te concluderen dat mark-to-market dus slecht is? Integendeel: mark-to-market is essentieel.
Ja, misschien zouden Lehman, Enron en LTCM er nog steeds geweest zijn, maar dan hadden we nooit ontdekt hoe slecht deze bedrijven werden gemanaged. In plaats van snel van hun misère verlost te zijn, zouden ze een langzame dood gestorven zijn.
Financiële instellingen die over goede risicomanagementprocedures beschikten, zijn na de kredietcrisis boven de rest uitgestegen. Bill Winters en collega’s bij JPMorgan zijn nooit in de subprime CDO’s gestapt simpelweg omdat hun risicomodellen aangaven dat het potentiële mark-to-market-risico in zogenaamde “stress scenario’s” ondraaglijk zou zijn.
Niet hetzelfde als Lehman
Dus in mijn bescheiden mening, zou ik liever ontmoedigen dat pensioenfondsen op dezelfde manier als Lehman gemanaged worden en hen dus ook niet voorzien van het gereedschap om slechte beleggingen en verkeerd risicomanagement te verbergen.
Stel je mag je high yield obligatie op boekwaarde houden: ga je dan verkopen als het in waarde halveert of hou je de vingers gekruist en hoop je op herstel? Zonder mark-to-market bemoedig je enkel dit laatste.
Jouw huis
Keer op keer hoor ik van tegenstanders hetzelfde voorbeeld over mark-to-market van de pensioenfondsbalans: Hoeveel is jouw huis waard als het verkocht moet worden in de komende tien minuten? Het antwoord: dat is niet heel veel.
En hoeveel is Philips waard als het hele concern verkocht moet worden in de komende 10 minuten? Of KPN? Toch waardeert iedereen Philips en KPN tegen de huidige aandelenkoers.
Toch koesteren wij mark-to-market als het gaat om ons eigen huis. Hoeveel eigen vermogen zit versleuteld in je huis? Heb jij gekocht op het juiste moment in tegenstelling tot de buren?
Weloverwogen beslissingen
Mark-to-market stelt huiseigenaren instaat om weloverwogen beslissingen nemen. Woon je in een buitenwijk van Detroit, dan zul je twee keer nadenken over die dure verbouwing. Simpelweg omdat je weet dat de huizen om je heen verkopen voor niet veel meer dan 10.000. dollar
De marktwaarde verandert niets aan het plezier dat je beleeft aan het leven in een huis, de sentimentele waarde of het feit dat je zelf een hogere waarde dan 10.000 dollar in gedachten hebt. Het stelt een huiseigenaar alleen in staat om een goed overwogen beslissing te maken: ben ik beter af door te verhuizen of moet ik verbouwen? Of moet ik gewoon blijven zitten waar ik zit?
Omarmen
Mark-to-market is onderdeel van ons dadelijks leven: de populariteit van marktplaats maakt dat voldoende duidelijk. Er zijn dan ook genoeg redenen waarom ook pensioenfondsen en verzekeraars deze ontwikkeling moeten omarmen.
Jeroen Wilbrink is Investment Director European LDI & Fiduciary bij F&C Groep.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.