In april schreef ik dat de wereldeconomie een Great Recovery tegemoet zou gaan in plaats van de op dat moment gevreesde Great Depression. Centrale bankiers en overheden hadden eindelijk een geloofwaardig gecoördineerd reddingsplan op tafel gelegd.
Bovendien wees een draai in de meeste leading indicatoren op een voorraadherstel in de mondiale industrie.
Nu, vier maanden later, lijkt er consensus te bestaan over het herstel van die indicatoren. Over het vervolg zijn de verschillen van inzicht echter groot. Zal de wereldeconomie snel weer terugvallen of zal het herstel overslaan naar andere delen van de economie, zoals de consumptie?
Voorraden contant gemaakt
Vooralsnog regeert de voorzichtigheid. Toch denk ik dat de wereldeconomie in de tweede helft van het jaar sterker zal herstellen dan verwacht. Wat veelal over het hoofd wordt gezien, is de interactie tussen de financiële markten en de reële economie in de periode sinds de val van Lehman Brothers (september 2008).
Van het ene op het andere moment gingen toen financiële markten op slot en gaven banken niet thuis. Enigszins overdreven gesteld was voor alle bedrijven in alle sectoren in alle landen tegelijkertijd geen liquiditeit meer beschikbaar. Liquiditeit was alleen nog te vinden in het eigen bedrijf.
Dus werden wereldwijd massaal voorraden contant gemaakt door minder materiaal in te kopen dan er aan orders de deur uitging en werd het personeelsbestand ingekrompen. Dit leidde tot een ineenstorting van de wereldeconomie en de wereldhandel.
Great Recovery
Toen in maart 2009 de financiële markten eindelijk enig vertrouwen kregen in de massale liquiditeitsinjecties van centrale banken gingen markten weer langzaam open. De liquiditeit is aan het normaliseren en er is weer geld beschikbaar voor de reële economie.
Dit leidt nu tot een sterk positief effect op de wereldeconomie, precies tegenovergesteld aan het scenario na de val van Lehman. Dat is dan ook de belangrijkste reden waarom ik uitga van een Great Recovery.
In de eerste helft van 2010 zal de realiteitszin echter langzaam terugkeren. Dan zal ook blijken dat we een hoge prijs betalen voor de massale reddingsacties van overheden en centrale banken: hogere belastingen, lagere economische groei, lager rendement op kapitaal en hogere inflatie behoren de komende jaren allemaal tot de mogelijkheden.
Grillige conjunctuurcycli
Korte boom/bust-achtige conjunctuurcycli completeren op middellange termijn het sombere beeld.
Ik verwacht een langdurig W-vormig patroon, waarbij we de eerste ‘V’ van die ‘W’ in 2009 zien. Over de tweede ‘V’ gaan we ons volgend jaar zorgen maken. Tot dan geldt echter dat de aantrekkelijkste periodes voor aandelenmarkten vaak periodes zijn van climbing a wall of worry.
Door de drastische kostenreducties bij bedrijven zal een licht herstel van de omzet tot een sterk herstel van de winsten leiden. De winsten gaan dit jaar voor aangename verrassingen zorgen.
Lars Dijkstra is Chief Investment Officer van Kempen Capital Management.